Thioridazine hidroklorür’ün yüzey aktif madde içeren çözeltilerde aktif kömür üzerinde adsorpsiyonu

Abstract

Thioridazine Hidroklorür’ün Yüzey Aktif Madde İçeren Çözeltilerde Aktif Kömür Üzerinde Adsorpsiyonu Neşe ERDİNÇ Katyonik ilaç etken maddelerinden (İEM) biri olan Thioridazine Hidroklorür’ün (THCl) aktif kömür üzerinde adsorpsiyonu spektrofotometrik olarak sulu ortamda ve farklı tipteki yüzey aktif madde (YAM) miselleri; anyonik Sodyumdodesil sülfat (SDS) ve Lidyumdodesil sülfat (LiDS), katyonik Setiltrimetilamonyum bromür (CTAB) ve Noniyonik TritonX-100 (TX100) varlığında 298 K’de çalışıldı. Denge izotermlerini tanımlamak için Langmuir, Freundlich and Dubinin-Radushkevich (D-R) modelleri uygulandı. D-R izoterminden elde edilen adsorpsiyon enerjisi (E) değerlerinin büyüklüğü fiziksel adsorpsiyonun yanı sıra iyon değişim mekanizmasının da YAM miselleri varlığında ve sulu ortamda THCl adsorpsiyonuna hakim olduğunu gösterdi. İzoterm verilerinin Langmuir modeline Freundlich modelinden daha fazla uyduğu bulundu. Langmuir izoterminden elde edilen maksimum adsorpsiyon kapasite değerleri aşağıdaki sıralamayı izledi: (THCl +TX-100) > (THCl) > (THCl +SDS) > (THCl +LiDS) > (THCl +CTAB) Çalışılan sistem THCl, YAM ve Aktif Kömürü içerdiğinden YAM’lerin tek başına aktif kömür üzerindeki adsorpsiyonu ve THCl ile YAM’ler arasındaki etkileşim de ayrıca çalışıldı. THCl’ün misellere bağlanma sabitleri Benesi-Hildebrand eşitliği ile hesaplandı. THCl’ün misellere bağlanma eğilimi aşağıdaki sırayı izledi : TX-100 > SDS> LiDS > CTAB THCl’ün adsorpsiyon kinetiği sulu ortamda ve anyonik SDS ve LiDS miselleri varlığında da çalışılarak birinci derece Lagergren ve yalancı ikinci derece kinetik eşitliklerine uygulandı. Anyonik miseller varlığındaki THCl’ün aktif kömür üzerindeki adsorpsiyon hızında sulu ortama göre artış gözlendi. ADSORPTION OF THIORIDAZINE HCl ONTO ACTIVATED CHARCOAL IN THE PRESENCE OF SURFACTANTS Neşe ERDİNÇ The adsorption of cationic drug Thioridazine HCl (THCl) onto activated charcoal was studied spectrophotometrically at 298 K in the absence and presence of different type of surfactant micelles such as anionic; Sodiumdodecyl sulfate (SDS) and Lithiumdodecyl sulfate (LiDS), cationic; Cetyltrimethylammonium bromide (CTAB) and nonionic; TritonX 100 (TX-100). The Langmuir, Freundlich and Dubinin-Radushkevich (D-R) models were applied to describe the equilibrium isotherms. The magnitude of the energetic Dubinin - Radushkevich parameter (E) indicated that weak physical adsorption with ion exchange control the adsorption of THCl in the absence and presence of micelles. Langmuir model appears to fit the isotherm data better than the Freundlich model. The maximum adsorption capacity values obtained from Langmuir isotherm followed the order as below: (THCl+TX-100) > (THCl) > (THCl +SDS) > (THCl +LiDS) > (THCl +CTAB) Since the observed system involves THCl- Surfactant -Activated Charcoal, individual adsorption behaviour of surfactants onto activated charcoal and the interaction of THCl with surfactants was studied separately. The binding constant of THCl to micelles was calculated using Benesi-Hildebrand Equation. The trend of binding of THCl to micelles followed the order as below: TX-100 > SDS> LiDS > CTAB Adsorption kinetics of THCl was studied in aqueous media and in the presence of anionic (SDS and LiDS) micelles using first-order Lagergren and the pseudo-second order kinetic equations. The adsorption rate constants of THCl onto activated charcoal in the presence of anionic micelles are higher than that of determined in aqueous media for both kinetics models.