OSMANLI DEVLETİ’NDE VEKÂLET AKDİNİN UYGULANMASI (1008-1009/1599-1600 TARİHLİ B-18 NUMARALI BURSA ŞER‘İYYE SİCİLİÖRNEĞİ)

Abstract

Toplumda hukukî işlemlerin genellikle ihtiyaç duyan gerçek kişiler tarafından yapılması esastır.Ancak bazı durumlarda hukukî işlemler, bizzat kişi tarafından gerçekleştirilemez. Bunun ehliyetgibi hukukî veya maddi sebepleri veyahut ticari işlemleri hızlı bir şekilde gerçekleştirme amacıbulunabilmektedir. Bu gibi durumlarda bir kimsenin adına ve hesabına bir başkası tarafından(kanunen veya irâde yoluyla) o kişinin ihtiyacı olan hukukî işlemin yapılmasını mümkün kılanvekâlet akdine ihtiyaç duyulmaktadır. Toplumsal hayatta hukukî bir uygulama olarak büyük önemtaşıyan bu vekâlet akdinin Osmanlı döneminde yaygın bir şekilde halk arasında kullanıldığıgörünmektedir. Bu uygulamalar, insanların sosyal yaşamda birçok konuda birbirlerinin yardım vedesteğine muhtaç oldukları gibi vekâlet alanında da birbirlerine ihtiyaç duyduklarınıgöstermektedir. Bu durum, Osmanlı döneminde toplumda var olan sevgi, saygı, yardımlaşma vekarşılıklı güvene de işaret etmektedir. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti’nde Vekâlet Akdininuygulanması bağlamında Bursa şer‘iyye sicillerinden B-18 numaralı sicilde vekâlet akdi ile ilgiliyer alan kayıtlar muhteva açısından incelenmiş, kayıt numaraları gösterilerek vekâlet akdininuygulamaları değerlendirilmiştir

It is essential that legal transactions are generally carried out by real people who personally need them. However, in some cases, it cannot be possible for real people to take legal action personally. They can have legal -like licence- or financial reasons, or aim to carry out the transaction quickly in business life. In such cases, attorney agreement which is a social institution allowing someone (by law or will) to take legal action on behalf on the real person is necessary. It can be seen that attorney agreements which have a great importance as a legal practice were widely used in Ottoman society. These practises show clearly that like in many other fields of life, people need each other’s help and support in the field of attorneyship as well. At the same time, this shows us Ottoman people’s mutual respect, love, cooperation culture and confidence. In this article, records related to attorney agreement in B-18 numbered record of Bursa judicial records, are examined in terms of content and indicating their record numbers, implementations of attorney agreements are analysed