Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arası uluslararası ticaretin incelenmesinde evrimsel oyun teorisi çerçevesinde ajan-temelli ağ modellemesi: prebısch-sınger hipotezi örneği

Abstract

Bu çalışmada gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında yapılan uluslararasıticaretin kompleks uyarlanabilir sistemi, davranış kuralları evrimsel mahkûm ikilemioyunu tarafından belirlenen bir ajan temelli ağ modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Bubağlamda çalışmada, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arası ticaret ilişkilerinimodellemek için Prebisch-Singer hipotezinin iddiasını kullanmıştır. Bu amaçlaöncelikle, ticari ilişkileri modellerken ajan temelli ağ modeline Newman-Watts yöntemiaracılığı ile kısayol eklenerek 10000 deney yapılmıştır. Böylece gerçek dünyapiyasalarını en iyi yansıttığı düşünülen küçük dünya ağını ortaya çıkaran bağlantı sayısıtespit edilmiştir. Daha sonra, oluşturulan ajan temelli ağ modeli ilk olarak ülkeler arasıgelişmişlik farkları dâhil edilmeden analiz edilmiştir. Devamında ise Prebisch-Singerhipotezinin iddiasını test etmek amacı ile ajanlar gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerolarak tanımlanarak analiz tekrar edilmiştir.In this study, the complex adaptive system of international trade between thedeveloped and developing countries has been analysed utilising an agent-based networkmodel whose behaviour rules were defined by evolutionary prisoner’s dillemma game.Within this context, the study employed the contention of Prebisch-Singer hypothesis inorder to modelise the trade relations between the developed and developing countries.To that end at first, in modelling the trade relations 10000 experiments were performedby adding shortcuts to the agent-based network model via Newman-Watts method. Indoing so the number of links, which reveal the small world network that best representsthe real world markets, were identified. Later on, the builded agent-based networkmodel was first analysed without counting in developmental differentialities amongcountries. And than, the analysis was repeated by defining agents as developed anddeveloping countries with the intention of testing the contention of Prebish-Singerhypothesis.