Avrupa Birliğine aday merkez ve Doğu Avrupa ülkeleri menkul kıymet borsalarının entegrasyon sürecindeki yeri ve Türkiye karşılaştırması

Abstract

Küresel ekonomideki serbestleşme ve entegrasyon hareketleri , uluslararası ilişkilerin gelişmesi kendini özelliklede sermaye piyasalarında hissettirmektedir. Gelişmeler çerçevesinde bölgeselleşme kavramı da ortaya çıkmış ve kendini 'eski kıta' Avrupa'da da göstermiştir. Avrupa coğrafyası kapsamında , içinde menkul kıymetler borsalarının da olduğu Tek Pazar oluşturulmuş ve kısa süre içinde işlerlik kazandırılmıştır.Avrupa Tek Sermaye Pazarı Amsterdam, Londra, Paris ve Frankfurt gibi menkul kıymet piyasalarının merkezi haline gelmiş şehirleri kendi bünyesinde toplamış ve bu konuda cezbedici bir hal almıştır. Çalışmanın bütününü 'kapıdaki ülkeler' olarak da isimlendirilen, Avrupa Birliğine ilk aşamada üye olarak alınması beklenen ülkelerin menkul kıymet pazarlarının entegrasyon sürecinde İMKB ile karşılaştırılması oluşturmaktadır. Ülkelerin borsa mevzuatları ve işleyiş yönlerinin detaylandırılarak, entegrasyon sürecinde sermaye pazarlarının hangi aşamada olduğu ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Aday ülkelerin sermaye piyasasını yapılandıran mevzuat içerikleri, karşılaştırmalı olarak kendi aralarında ele alınmış ve aynı zamanda ülkelerin Avrupa Birliği Direktifleri karşısındaki tutumları da işlenmiştir. İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının Tek Avrupa Sermaye Piyasası karşısındaki mevzuat ve işleyiş yapısı da ele alınmış ve ortaya çıkan farklılıklar detaylandırılmıştır. Aynı zamanda İMKB yönüyle entegrasyon halindeki avantaj ve dezavantajlarda yorumlanmaya çalışılmıştır.

Following the acceptance of Copenhagen Criteria, a new process started for the European Union, and the doors were opened for new countries. New candidate countries among which are Turkey and concentrated in Central and Eastern Europe are in competition to comply with the criterio of the Union and to become a full member of the Union. Candidate countries started to take steps in order to become integrated to the European Exchange and to form the competitive power in the Union. If capital markets of candidate countries are characterized as 'developing' markets, their membership to the existing single European capital market will play a dynamo role in the development and operation of their Exchange systems. The entire work is about the comparison of the securities markets of countries that are expected to become the members of the Union at the first stage named also as 'countries at the door' with IMKB. Exchange regulations of countries and their conduct are detailed and efort is made to sgeest at which stage is their sapital markets. Regulations contents structuring the capetal markets of candidate countries are handled comparatively and countries' attitudes towards European Union Directives are also focised on. Another aspect of the contents is the comparison of European Union, Central and Eastern European Countries and Turkish securuties market with regards to their operation in consideration of data form about 10-year country profiles. Istanbul Stock Exchange's regulations and operation structure against the Single European Capital Market is studied and resulting differences were detailed. In addition, effort were also made to interpret the advantages and disadvantages in integration with the IMKB.