Dolaylı vergiler bağlamında, AB’de ve Türkiye’de özel tüketim vergilerinin uyumsallaştırılması

Abstract

Dolaylı Vergiler Bağlamında, AB’de ve Türkiye’de Özel Tüketim Vergilerinin Uyumlaştırılması Maliye Mali Hukuk Bilim Dalı Özel Tüketim vergisi, üretimden yada üretimin belli bir aşamasından alınmayıp, tek tek belirlenen bazı mal ve/ veya hizmetlerden alınan vergilerdir. Özel Tüketim Vergileri, gümrüklerle birlikte tarihin en eski vergilerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Genel tüketim vergilerinin yanı sıra Özel Tüketim Vergileri, gelir toplama ve tüketicilerin harcama kalıplarını etkileme açısından önem kazanmaktadır. AB’de Özel Tüketim Vergileri, uluslararası alanda ilk kez 1970’li yıllarla birlikte Avrupa Topluluğuna üye ülkelerde belirli kurallara bağlanmıştır. Ancak özellikle 1992 yılında Tek Pazar’ın kurulması öncesinde Özel Tüketim Vergisi uyumlaştırma çalışmaları hız kazanmıştır. Topluluk amaçları çerçevesinde halen uyumlaştırma çalışmaları devam etmekle birlikte 2004 yılı itibariyle işlenmiş tütün, alkollü içkiler ve mineral yağlardan oluşan ÖTV’nin konusu, elektrik, kömür ve doğalgaz’ı da kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Türkiye’de 1985 yılında uygulamaya konulan Katma Değer Vergisi ile genel tüketim vergilerine ilişkin reform sonrasında, dolaylı vergiler alanında ikinci reform özel tüketim vergisinin uygulamaya koyulması olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, AB özel tüketim vergisi sisteminin yapısını ve üye ülkelerdeki uygulanma şekillerini tespit etmek ve uyumlaştırma konusunda Türkiye’nin geldiği noktanın analiz edilmesidir. zel Tüketim Vergisi, Vergi Uyumlaştırılması, Avrupa Birliği, Üye Ülkeler, Avrupa Birliği Vergi Sistemi, Türk Vergi Sistemi

Excise Tax is the tax not imposed on the production or certain phase of production but laid on several goods and/ or services determined individually. Excise Taxes as well as Customs Taxes are accepted as one of the primal taxes in history. In addition to the General Consumption Taxes, Excise Taxes become important in terms of collecting taxes and affecting consumers’ spending patterns. Excise Taxes in EU are set by rules for the first time on the international stage in associated countries of European Union by 1970s. However, especially before the establishment of European Single Market in 1992; harmonization studies have picked up speed. Although harmonization studies are still being carried on within the objectives of the European Union, the subject of Excise Tax comprising of processed tobacco, alcoholic beverages and mineral oils as of 2004 has been broadened to include electricity, coal and natural gas. The implementation of Excise Tax is regarded as the second reform in the field of indirect taxes after the reform of general consumption taxes by making Value Added Tax applicable in 1985 in Turkey. The aim of this study is to establish the structure of EU excise tax system and its methods of application in associated countries of European Union and to analyze the point Turkey has reached in respect of harmonization.