Gebelikte Yaşanan Görsel ve Bedensel Değişikliklerin Postpartum Dönemdeki Bedeni Beğenme ve Psikolojik Yakınmalarla İlişkisi

Abstract

Giriş: Tarih boyunca süregelen kadınların kozmetik endişeleri gebelikle birlikte artış gösterebilmektedir. Bu süreçte ortaya çıkan görsel/fiziksel değişikliklerin bedensel memnuniyeti etkilediği ve postpartum dönemde bir takım psikolojik olumsuz durumlara neden olabileceği bildirilmektedir. Amaç: Gebelik döneminde yaşanan görsel/bedensel değişimlerin postpartum psikolojik durumlarla ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlanan araştırmanın evrenini, 18 yaş ve üzerinde olan, postpartum 42 günü aşmamış kadınlar oluşturmuştur. 20 Ekim 2020-20 Ocak 2021 tarihleri arasında araştırmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan tüm lohusalar sosyal medya üzerinden online olarak davet edilmiştir (n=207). Veriler lohusa bilgi formu, Bedeni Beğenme Ölçeği, Depresyon, Anksiyete, Stres Skalası kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, one way ANOVA testleri kullanılmış olup değişkenler arasındaki ilişki Pearson korelasyon analiziyle test edilmiştir. Bulgular: Lohusaların yaş ortalamasının 29.502 (±4.394), %59.4’ünün fazla kilolu ve %70.0’ının planlı gebelik yaşadığı tespit edilmiştir. Gebelik süresince 14.758 (±5.063) kilo alan lohusaların postpartum süreleri ortalama 21.570 (±11.710) gün olarak saptanmıştır. Çoğunluğu gebelik sürecinde çok kilo aldığını, iştahının arttığını, postür bozukluğu yaşadığını ve memelerinin aşırı büyüyerek hassaslaştığını ifade etmiştir. Lohusaların vücutlarından postpartum süreçte memnun olduğu ve psikolojileriyle arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki bulunduğu görülmüştür (r = -.202, p = .003). Sonuç: Araştırmaya katılan lohusaların depresif belirti göstermediği fakat orta düzeyde anksiyete, hafif düzeyde stres yaşadıkları bulunmuştur. Bu bakımdan gebeliğin ilerleyen periyotlarından itibaren görsel/bedensel şikâyetleri olduğu fark edilen riskli grupların önceden tespit edilmesi ve postpartum süreçteki emosyonel sorunları önleme/tedavi etme programlarının geliştirilmesi önem taşımaktadır.