Sürdürülebilirlik politikalarının oluşturulmasında hibrit örgüt türünün rolü : hibrit örgütler üzerine bir araştırma

Abstract

Yeni kurumsal kuram kapsamında yapılan son dönem çalışmalarda aktörün pasif bir role sahip olmadığı aksine kurumları etkileme ve değiştirme gücüne sahip olduğu görüşü öne çıkmıştır. Bu görüş beraberinde kurumsal mantık literatürünü de getirmiştir. Çünkü kurumsal mantıklar aktörlerin davranışlarını meşrulaştıran ve aktörün gücünü aldığı zemin niteliğindedir. Farklı kurumsal mantıkların varlığı ise örgütlerin birden çok kurumsal mantığa yanıt vermesini gerekli kılmıştır. Hibrit örgütler de bu plüralistik yapıdaki kurumsal mantıklara bir yanıt niteliğinde ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada nispeten yeni bir çalışma alanı olan hibrit örgütlerde sürdürülebilirliğin nasıl sağlandığı, işe alım ve sosyalizasyon politikalarının nasıl oluşturulduğu ve farklı hibrit örgüt türlerinde bu süreçlerin nasıl işlediği keşfedilmeye çalışılmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda yeni kurumsal kuram ve hibrit örgütler, hibrit örgütlerde sürdürülebilirlik politikaları incelenmiş, ardından hibrit örgütlerde işe alım ve sosyalizasyon politikaları 15 farklı hibrit örgüt üzerinde araştırılmıştır. Çalışmanın temel amacı bir olguyu keşfetmek olduğu için nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Veri toplama yöntemi olarak mülakat ve doküman analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın birincil kaynağını yarı yapılandırılmış mülakat formları ile yapılan görüşmeler; ikincil kaynağını ise örgütlerin faaliyet raporları, bilançoları ve diğer çeşitli dokümanlar oluşturmaktadır. Elde edilen veriler MAXQDA 2020 ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ilgili literatürde de vurgulandığı gibi işe alım ve sosyalizasyon politikalarının sürdürülebilirliği sağlama hususunda en kritik unsurlar olduğu tespit edilmiş; ancak bu politikaların farklı örgüt türlerinde farklı niteliklere sahip olduğu keşfedilmiştir. Son olarak işe alım ve sosyalizasyon politikalarının niteliğine göre farklı örgüt türlerinde eğitim ve iş yapma biçimlerinin de farklılaştığı gözlenmiştir.İÇİNDEKİLERTABLO LİSTESİ ............................................................................................................. iiiŞEKİL LİSTESİ ................................................................................................................ ivKISALTMALAR .............................................................................................................viiGENEL BİLGİLER ....................................................................................................... viiiÖZET ............................................................................................................................. viiiABSTRACT ...................................................................................................................... ix1. GİRİŞ ......................................................................................................................... 22. KURUMSAL KURAM VE HİBRİT ÖRGÜTLER .................................................. 52.1. Kurumsal Kuram ................................................................................................ 52.2. Hibrit Kavramı ve Hibrit Örgütler ..................................................................... 82.3. Hibrit Spektrumu .............................................................................................. 112.4. Kurumsal Kuram ve Hibrit Örgüt İlişkisi ........................................................ 152.5. Kurumsal Mantıklar ve Hibrit Örgütler ........................................................... 162.6. Çoklu Kurumsal Mantıkların Taleplerine Hibrit Örgütlerin Yanıtları ............. 182.7. Hibrit Örgütlerde Sürdürülebilirlik Politikaları ............................................... 202.7.1. Sosyalizasyon Politikaları ............................................................................ 212.7.2. İşe Alım Politikaları ..................................................................................... 233. HİBRİT ÖRGÜTLERDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ............................................... 253.1. Hibrit Örgütler ve Hukuki Yapı ....................................................................... 253.2. Plüralistik Çevrelerde Örgüt Yanıtları Üzerine Yapılan Çalışmalar................ 273.3. Araştırma Sorusu .............................................................................................. 293.4. Araştırma Modeli ............................................................................................. 314. ARAŞTIRMA TASARIMI ...................................................................................... 324.1. Araştırmanın Amacı ......................................................................................... 324.2. Araştırmanın Önemi ......................................................................................... 324.3. Araştırmanın Katkısı ........................................................................................ 334.4. Araştırmanın Yöntemi ...................................................................................... 354.5. Araştırmanın Varsayımları ve Kısıtları ............................................................ 37ii4.6. Çalışma Grubu ................................................................................................. 374.7. Araştırma Verilerinin Toplanması ................................................................... 394.8. Araştırma Verilerinin Analizine İlişkin Açıklamalar ....................................... 424.9. Geçerlik ve Güvenirlik ..................................................................................... 445. ARAŞTIRMA VERİLERİNİN ANALİZİ VE BULGULAR.................................. 505.1. Araştırma Bulgularının Aktarımına İlişkin Açıklamalar ................................. 505.2. Çalışma Grubundaki Örgütlerde Kurumsal Mantıklar ..................................... 515.2.1. Çalışma Grubundaki Örgütlerin Tasnifi ve Kurumsal Mantıklara İlişkin Bulgular .................................................................................................................... 535.2.1.1. Kâr Amacı Gütmeyen Fakat Gelir Yaratıcı Faaliyetlerde Bulunan Örgütler…. ........................................................................................................... 545.2.1.2. Sosyal Girişimler .................................................................................. 665.2.1.3. Sosyal Sorumlu Örgütler ...................................................................... 945.2.1.4. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Uygulayan Örgütler ........................... 1095.3. Sürdürülebilirlik Politikalarına İlişkin Analizler ........................................... 1205.4. Betimsel Bulgular .......................................................................................... 1225.4.1. Kodların Frekans Analizleri ....................................................................... 1225.4.2. Tür Bazlı Betimsel Bulgular ...................................................................... 1355.4.2.1. Kâr Amacı Gütmeyen Fakat Gelir Yaratıcı Faaliyetlerde Bulunan Örgütler… .......................................................................................................... 1355.4.2.2. Sosyal Girişimler ................................................................................ 1475.4.2.3. Sosyal Sorumlu Örgütler .................................................................... 1595.4.2.4. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Uygulaması Olan Örgütler ................. 1755.5. İlişkisel Bulgular ............................................................................................ 1855.5.1. Kod İlişkilerinin Analizi ............................................................................ 1855.6. Karşılaştırmalı Bulgular ................................................................................. 1875.6.1. Çapraz Tablolar Analizi ............................................................................. 1875.7. Verilere İlişkin Diğer Bulgular ...................................................................... 1976. SONUÇ VE TARTIŞMA ...................................................................................... 205KAYNAKÇA ................................................................................................................. 212In recent studies on the new institutional theory, it has been started to think that the actor does not have a passive role. The view that the actor has the power to influence and change institutions has started to prevail. This view has brought the institutional logic literature with it. Institutional logics are the grounds which legitimize the actors' behavior and on which the actors take their power. The existence of different institutional logics made it necessary for organizations to respond to more than one institutional logic. Hybrid organizations emerged as a response to pluralistic institutional logics. In this study, it has been tried to discover how sustainability is achieved in hybrid organizations, how hiring and socialization policies are formed and how these processes work in different types of hybrid organizations. In this research, the new institutional theory, hybrid organizations and sustainability policies in hybrid organizations were investigated. Then, hiring and socialization policies in hybrid organizations were investigated on 15 different hybrid organizations. Since the main purpose of this study is to discover a phenomenon, qualitative research method has been preferred. Interviews and document analysis methods were used as data collection methods. Interviews constitute the primary data source of the research. The secondary data source of the research is the documents. The data obtained have been analyzed with MAXQDA 2020. According to the research findings, it has been determined that hiring and socialization policies are the most critical factors in ensuring sustainability. However, it has been discovered that these policies have different characteristics in different types of organizations. Finally, it has been observed that training and business practices differ in different types of organizations, depending on the nature of hiring and socialization policies.