Yerel yönetimlerin özerkliği ve denetimi

Abstract

Yerel yönetim düşüncesinin temelinde bulunan özerklik ilkesi, kentsel ihtiyaçları, merkezi yönetimden ayrı, hızlı, verimli ve etkin bir biçimde karşılamayı hedeflemiştir. Böylece yerel yönetimler, çevresel şartlara ve ihtiyaçlara göre örgütsel yapılarını ve politikalarını belirleyerek, etkin bir hizmet üretimi gerçekleştirmektedir. Özerklik elbette yerel yönetimlerin tabiatında olan ve yerel yönetimleri geliştiren bir faktördür. Ancak, özerkliği bağımsızlık olarak değerlendirmek veya amacının dışında kullanmak büyük bir hatadır. Özerklik, amacının dışında kullanılırsa, kendinden beklenen yararlar sağlanamaz ve tam tersine sonuçlar verir. Politik baskılardan daha zararlı sonuçlar doğabilir. O halde özerk kurumlarda denetim; bu tehlikelerin önüne geçmek, kamu hizmetlerinde birliği, bütünlüğü sağlamak ve hizmetleri sürekli kılmak için, önemli bir temel şart olarak karşımıza çıkmaktadır. Tüm bunlardan anlaşıldığı üzere, özerklikle denetimin bir arada yürümesi, temel prensiptir. İdari özerkliğin koşulları; organların seçimle işbaşına gelmesi, kendi organlarıyla serbestçe karar alıp uygulayabilme ve halk katılımıdır. Mali özerkliğin koşulları ise; mali kaynaklarının çoğunluğunun

gelirlerden oluşması, öz gelir oranlarını belirleyebilme, merkezi yönetimin yardımlarının şartsız verilmesi ve gelirlerini serbestçe harcayabilmedir Bu koşulların Ülkemizdeki durumuna bakıldığında, hiçbirinin tam olarak uygulanmadığını görüyoruz. İncelediğimiz Danıştay kararları da, bu düşüncelerimizi desteklemektedir. İnceleme konusu kararların %45.3'ü, merkezi yönetim isteği doğrultusunda sonuçlanırken, %45.7'isi, hukuka aykırılık, yerindelik... vb. gerekçelere dayanarak, merkezi yönetim aleyhine sonuçlanmıştır. SUMMARY The principle of autonomy which is a based on the local government aims to supply urban needs from central government separately, quickly and effectively. Thus, local governments that determined their policies and organizational made realize an effective product of service as environmental conditions and needs. The principle of autonomy is originally in the nature of the local governments and help them to be improved. But, it is a big false to appraise the autonomy as independency or use out of its aim. If the autonomy is used out of its aim, it doesn't supply aimed benefits and bears opposite results. The political presses can bear harmful results. Then, the inspection of the autonomical instutions prevents the possible risky results that may come due to wrong use of autonomy and helps the instutions to get sustainable unit and public services. So it is obvious that, the autonomy should be completed by the inspection mechanism. The conditions of managerial autonomy is to come to charge by elections, to decide by its organs and the public participation. The conditions of financial autonomy is the existence of financial sources from its own incomes, to determine the rate of its own incomes, to supply the central government's help unconditionally and to spend the incomes freely. We can see that it is very difficult in practice in our country's conditions. The Council of State judgements can support our ideas. The 45.3 percent of judgements that related with our subject concluded with the direction of central government's desire, 45.7 percent of its concluded against of the central government by justification of opposite of law.