Publication: Çokuluslu işletmelerde enflasyon muhasebesine göre mali tabloların hazırlanması ve Türkiye uygulaması ile karşılaştırılması
Abstract
Soyadı: Sinemis Kılınçvuran letme Uluslararası İşletmecilik Burak Arzova Tez Türü ve Tarihi: Yüksek Lisans - Kasım 2004 Enflasyon Muhasebesi, Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS) 29
ÇOKULUSLU İŞLETMELERDE ENFLASYON MUHASEBESİNE GÖRE MALİ TABLOLARIN HAZIRLANMASI VE TÜRKİYE UYGULAMASI İLE KARŞILAŞTIRMA İşletme ve ilgililer arasındaki bilgi transferi mali tablolar üzerinden gerçekleşmektedir. Yüksek enflasyonun var olduğu ekonomilerde, tarihi maliyet esasına dayalı muhasebe sistemlerinden elde edilen bilgilerle hazırlanan mali tabloların, işletmelerin gerçek durumlarını göstermeyecekleri bilinmektedir. Düzenlenen gelir tablolarındaki kar gerçek olmayacağı gibi bilançolardaki varlık ve borçlar da gerçek değeri ile gösterilmemiş olacaktır. Enflasyon dönemlerinde finansal bilgiler güvenilir olmadığı gibi karşılaştırılabilirlik özelliğini de kaybederler ve bu bilgileri kullanarak karar alan yönetimi, ortakları, yatırımcıyı, devleti ve diğer ilgilileri yanıltırlar. Tüm bunların önlenmesi, mali tabloların fiyat hareketlerine göre yeniden düzenlenmesi enflasyon muhasebesi uygulanması ile olanaklıdır. Sermaye piyasalarının uluslararasılaşması, küreselleşme ile birçok ülkede faaliyette bulunan çokuluslu işletmelerin artması, enflasyon muhasebesi uygulanırken dikkate alınacak ilke ve standartlar çerçevesinde hazırlanan mali tabloların uluslararası düzeyde karşılaştırılabilirliğinin sağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bunun sonucunda, enflasyona göre düzeltilmiş mali tablolar hazırlanırken ve ilgililere sunulurken muhasebe ve raporlama standartlarında ortak uygulamaların benimsenmesi gereği ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, çalışmamda Türkiye'de muhasebe standartlarını düzenleyen kurumlardan SPK'nın Yüksek Enflasyon Dönemlerinde Mali Tabloların Düzeltilmesine İlişkin İlke ve Kurallar Hakkında Tebliğ'ine ve UMS 29'a (Hiperenflasyonist Ekonomilerde Finansal Raporlama) göre düzeltilmiş tablolar karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Türkiye'de muhasebe standartlarının oluşturulması çalışmaları birden fazla kurul tarafından yapılmakta, bütüne yönelik düzenlemeler olmamakla birlikte, farklı yapıdaki işletmeler için farklı uygulamalar düzenlenmektedir. Ancak geçte olsa ülkemizde uygulanmaya başlanılan tüm bu düzenlemeler, uluslararası standartlarla uyumun sağlanması yolunda atılmış önemli bir adımdır. Name and Surname: Sinemis Kılınçvuran Field: Business Administration Programme: International Business Administration Supervisor: Associate Professor S. Burak Arzova Degree Awarded and Date: Master - November 2004. Inflation Accounting, International Accounting Standards (IAS) 29. ABSTRACT PREPARATION OF THE FINANCIAL STATEMENTS BASED ON INFLATION ACCOUNTING OF MULTINATIONAL COMPANIES AND ITS COMPARISON WITH TURKEY'S PRACTICE The information transfer between the organization and the other related parties is done through the financial statements. In high inflation economies, it is known that the financial statements which are prepared with the information collected from the accounting systems, based on historical costs, can not show the real situations of the organization. In the prepared income statements, profits will not be real and also in balance sheets, assets and debts will not be shown in their real values. In inflation periods financial information is not reliable, in addition it looses its comparability characteristics, and misleads the management, shareholders, investors, government and the other parties who take their decisions with using that information. For preventing these, financial statements should be restated regarding the changes in the general level of prices, meaning that the inflation accounting should be applied. With the effect of internationalism in the capital markets and the increase of the multinational companies' activities in global markets, makes it an obligation to provide the comparability of the financial statements which are prepared according to the principles and standards in practicing inflation accounting at international level. As a conclusion of this, while preparing the restated financial statements, and presenting them to the related parties, the necessity of using the general accepted accounting and reporting standards appeared. In this sense, this study presents the comparison of financial statements adjusted in line with the Capital Market Board (CMB)'s article Principles and Regulations in Adjustment of the Financial Statements in High Inflation Periods and IAS 29 (Financial Reporting in Hyperinflationary Economies). In Turkey, the study of the accounting standards is made by more than one association and although there are not regulations to the whole, for different structured organizations, different practices are regulated. Even though practicing these regulations started lately in Turkey, it is a big step through providing the harmony with the international standards.
ÇOKULUSLU İŞLETMELERDE ENFLASYON MUHASEBESİNE GÖRE MALİ TABLOLARIN HAZIRLANMASI VE TÜRKİYE UYGULAMASI İLE KARŞILAŞTIRMA İşletme ve ilgililer arasındaki bilgi transferi mali tablolar üzerinden gerçekleşmektedir. Yüksek enflasyonun var olduğu ekonomilerde, tarihi maliyet esasına dayalı muhasebe sistemlerinden elde edilen bilgilerle hazırlanan mali tabloların, işletmelerin gerçek durumlarını göstermeyecekleri bilinmektedir. Düzenlenen gelir tablolarındaki kar gerçek olmayacağı gibi bilançolardaki varlık ve borçlar da gerçek değeri ile gösterilmemiş olacaktır. Enflasyon dönemlerinde finansal bilgiler güvenilir olmadığı gibi karşılaştırılabilirlik özelliğini de kaybederler ve bu bilgileri kullanarak karar alan yönetimi, ortakları, yatırımcıyı, devleti ve diğer ilgilileri yanıltırlar. Tüm bunların önlenmesi, mali tabloların fiyat hareketlerine göre yeniden düzenlenmesi enflasyon muhasebesi uygulanması ile olanaklıdır. Sermaye piyasalarının uluslararasılaşması, küreselleşme ile birçok ülkede faaliyette bulunan çokuluslu işletmelerin artması, enflasyon muhasebesi uygulanırken dikkate alınacak ilke ve standartlar çerçevesinde hazırlanan mali tabloların uluslararası düzeyde karşılaştırılabilirliğinin sağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bunun sonucunda, enflasyona göre düzeltilmiş mali tablolar hazırlanırken ve ilgililere sunulurken muhasebe ve raporlama standartlarında ortak uygulamaların benimsenmesi gereği ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, çalışmamda Türkiye'de muhasebe standartlarını düzenleyen kurumlardan SPK'nın Yüksek Enflasyon Dönemlerinde Mali Tabloların Düzeltilmesine İlişkin İlke ve Kurallar Hakkında Tebliğ'ine ve UMS 29'a (Hiperenflasyonist Ekonomilerde Finansal Raporlama) göre düzeltilmiş tablolar karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Türkiye'de muhasebe standartlarının oluşturulması çalışmaları birden fazla kurul tarafından yapılmakta, bütüne yönelik düzenlemeler olmamakla birlikte, farklı yapıdaki işletmeler için farklı uygulamalar düzenlenmektedir. Ancak geçte olsa ülkemizde uygulanmaya başlanılan tüm bu düzenlemeler, uluslararası standartlarla uyumun sağlanması yolunda atılmış önemli bir adımdır. Name and Surname: Sinemis Kılınçvuran Field: Business Administration Programme: International Business Administration Supervisor: Associate Professor S. Burak Arzova Degree Awarded and Date: Master - November 2004. Inflation Accounting, International Accounting Standards (IAS) 29. ABSTRACT PREPARATION OF THE FINANCIAL STATEMENTS BASED ON INFLATION ACCOUNTING OF MULTINATIONAL COMPANIES AND ITS COMPARISON WITH TURKEY'S PRACTICE The information transfer between the organization and the other related parties is done through the financial statements. In high inflation economies, it is known that the financial statements which are prepared with the information collected from the accounting systems, based on historical costs, can not show the real situations of the organization. In the prepared income statements, profits will not be real and also in balance sheets, assets and debts will not be shown in their real values. In inflation periods financial information is not reliable, in addition it looses its comparability characteristics, and misleads the management, shareholders, investors, government and the other parties who take their decisions with using that information. For preventing these, financial statements should be restated regarding the changes in the general level of prices, meaning that the inflation accounting should be applied. With the effect of internationalism in the capital markets and the increase of the multinational companies' activities in global markets, makes it an obligation to provide the comparability of the financial statements which are prepared according to the principles and standards in practicing inflation accounting at international level. As a conclusion of this, while preparing the restated financial statements, and presenting them to the related parties, the necessity of using the general accepted accounting and reporting standards appeared. In this sense, this study presents the comparison of financial statements adjusted in line with the Capital Market Board (CMB)'s article Principles and Regulations in Adjustment of the Financial Statements in High Inflation Periods and IAS 29 (Financial Reporting in Hyperinflationary Economies). In Turkey, the study of the accounting standards is made by more than one association and although there are not regulations to the whole, for different structured organizations, different practices are regulated. Even though practicing these regulations started lately in Turkey, it is a big step through providing the harmony with the international standards.