Erken Yaşta, Zorla Evlilikler Kadınların Ruhsal Sağlığını Nasıl Etkiliyor?

Abstract

AMAÇ: Erken yaşta evlilikler kadınların fiziksel, ruhsal sağlığını, eğitimlerini ve sosyal statülerini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, psikiyatri polikliniğine başvuran, erken yaşta evlenen kadınların ve anahtar kişilerin (sosyal hizmet uzmanı, hemşireler gibi) bu konudaki düşüncelerini, yaşantılarını ve önerilerini belirlemektir. YÖNTEM: Psikiyatri polikliniğine başvuran, erken yaşta evlenen 15 kadın ve erken yaşta evlilik sonuçlarıyla karşılaşan 10 anahtar kişi ile kendi deneyimleri hakkında, erken yaşta evliliklerin nedenleri, sonuçları ve nasıl önlenebileceği konusunda yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak derinlemesine görüşme yapılmıştır. Görüşmeler kayıt cihazı ile kaydedilmiş ve görüşmeyi yapan araştırmacı tarafından çözülmüştür. Tematik gruplama yapılmıştır. BULGULAR: Kadınların yaş ortalaması 38,3 ve ilk evlilik yaşı ortalaması 15,3’tür. Kadınların evlendiklerinde cinsel ilişki konusunda bilgilerinin olmadığı, ilk gece uygulanan bazı adetlerle karşılaştıkları, genel olarak eşlerinin anlayışsız ve zorlayıcı olduğu,ilk gecenin kadınlar tarafından travmatik olarak algılandığı belirlendi. İlk gece kanama olmaması nedeniyle aileleri tarafından doktora götürülmelerine rağmen, adli işlem yapılmamasının önemli olduğu düşünüldü. Evliliklerin ilk gününden itibaren eşlerinden fiziksel, cinsel, sözlü, ruhsal şiddet görüyorlardı. Aileler genellikle “kızlarının namusunun kirleneceği”, “adının çıkacağı”, “kendisinin uygunsuz birini bulacağı”, “sofradan bir kaşık eksilmesinin ya da başlık parası alınmasının maddi açıdan iyi olacağı” gibi düşüncelerle kız çocuklarını erken yaşta evlendirmekteler. Çoğu çocuk yaşta anne oldukları için annelik konusunda kendilerini yetersiz hissettiklerini; evlendikten sonra sosyal çevrelerinin eşleri ve eşlerinin aileleri tarafından kısıtlandığını belirtmiştir. Çoğu psikiyatri başvurusunu erken yaşta evlilik ve bununla ilgili sorunlarla bağlantılı bulmakta, kendi çocuklarını erken yaşta evlendirmeyeceklerini belirtmektedir. Kadınların bazıları bu konuyla ilgili kendilerine kesinlikle yardım edilemeyeceğini, çoğu ise sorunlarını birileriyle paylaşmanın, konuşmanın yardımcı olduğunu belirttiler. Anahtar kişiler ailelerin eğitilmesi, kız çocukların eğitiminin desteklenmesi, maddi teşviklerin uygulanması, çocuk yaşta evlilik ve gebeliklerin devlet kurumları tarafından sıkı denetim altında tutulması gibi önerilerde bulundular. SONUÇ: Erken yaşta evlilikler, toplumun yarısı olan kadınların yaşamlarını olumsuz etkilemesi nedeniyle üzerinde önemle düşünülmesi ve önlenmesi gereken bir halk sağlığı sorunudur. Anahtar Kelimeler: Erken yaşta evlilik, kadın ruh sağlığı, önleme