Davranışsal iktisat ve deneysel iktisattan sonra nöroiktisat

Abstract

Davranışsal İktisat ve Deneysel İktisattan Sonra Nöroiktisat İktisat ve psikoloji biliminde temel aktör bireydir. İktisat bilimi, bireylerin tercihleri ve seçimleri ile ilgilenirken psikoloji bilimi ise bireylerin davranışlarının altında yatan sebepler ile ilgilenmektedir. Bu çalışmada geleneksel iktisat teorisindeki rasyonel birey anlayışı sorgulanarak psikolojinin birey davranışları üzerindeki etkisinden bahsedilmiştir. Birey davranışlarının sorgulanması ile birlikte yeni görüşler ve alanlar ortaya çıkmıştır. Psikoloji ve iktisat biliminin bir araya gelmesi ile oluşan davranışsal iktisat alanında bireylerin daima rasyonel davranış sergileyemeyecekleri çünkü bunu engelleyebilecek birçok faktörün olduğu savunulmuştur. Davranışsal iktisat alanındaki görüşler, davranışsal iktisadın alt dalı olarak kabul edilen deneysel iktisat alanındaki yöntemler ile test edilme imkanı bulmuştur. Davranışsal iktisat ve deneysel iktisat alanındaki gelişmeler ile birlikte bireylerin iktisadi kararlarının biyolojik boyutunu belirlemek için nöroiktisat ortaya çıkmıştır. Bireylerin kararlarında daima rasyonel olamadıkları davranışsal iktisat, deneysel iktisat ve nöroiktisat alanında gerçekleştirilen çalışmalar ile doğrulanmıştır. Sayfa No. ÖZET…………………………………………………………………..……………...…i ABSTRACT………….……………………………………………………….……...…ii LLER LİSTESİ…...…………………………………………………………...…v KISALTMALAR……......………………………………………………………......…vi 1. GİRİŞ…………………………………………………………………………………1 2. İKTİSAT BİLİMİNDE RASYONALİTE VE PSİKOLOJİNİN YERİ VE ÖNEMİ………………………………………………………………………………….3 2.1 Bir Bilim olarak İktisat………...……...……………………………………….3 2.1.1 İktisadi Birey ve Gerçek Birey…….…………………...……………..4 2.2 İktisat Biliminde Rasyonalite ve Homo Economicus Kavramı……..….……..5 2.2.1 Karar vericilerin Rasyonel ve Duygusal Varlıklar Olmaları……….…8 2.3 İktisat ve Psikoloji İlişkisi…………………………………………….......…...9 2.3.1 Marjinal Devrim, İktisat ve Psikoloji……………….…………….....10 2.3.2 Adam Smith ve Ahlaki Duygular Kuramı Eseri…………….............11 2.3.3 Adam Smith’in Ulusların Zenginliği Eseri…………..…...….............13 2.3.4 Jeremy Bentham’ın Faydacılık Yaklaşımı…………….……….........14 2.4 İktisat Okullarında Rasyonalite Kavramı…………………………….............15 2.5 İktisat Bilimine Yönelik Eleştiriler……..…..……….……………….............18 3. DAVRANIŞSAL İKTİSAT………………………………………………………...19 3.1 Davranışsal İktisat Kavramı...……………………………...………..……….19 3.1.1 Davranışsal İktisat Nedir ?..……………………………...…..……….19 3.2 Davranışsal İktisadın Ortaya Çıkışı…………………..……………..……….21 3.3 Davranışsal İktisat, Psikolojik İktisat ve İktisat Psikolojisi Arasındaki İlişki.24 3.4 Davranışsal İktisat ve Sınırlı Rasyonellik Varsayımı….…………....……….25 3.4.1 Sınırlı Rasyonelite………...………………………………...……….26 3.5 Davranışsal İktisadın Tarihsel Gelişimi……………….……...……..……….27 3.5.1 Eski Davranışsal İktisat…...………………….……………..……….27 3.5.2 Davranışsal İktisadın Gelişimi ve Yeni Davranışsal İktisat...……….28 3.6 Davranışsal İktisadın Ortaya Çıkışında Daniel Kahneman ve Amos Tversky’nin Önemi………………………………………...…………………….30 3.6.1 Kahneman ve Tversky Çalışmaları…………………..……..……….31 3.7 Davranışsal İktisatta İncelenen Temel Konular…………………...……...….32 3.7.1 İktisat Biliminde Karar Alma Mekanizmaları………..……..……….32 3.7.1.1 Beklenen Fayda Teorisi………………………………..…….33 3.7.1.2 Beklenti Teorisi……………………………………..……….34 3.7.1.3 Beklenen Fayda Teorisi ile Beklenti Teorisinin Karşılaştırılması………………………………………….………….36 3.8 Davranışsal İktisat ve Türkiye’deki Çalışmalar………………...………...….37 3.9 Davranışsal İktisada Gelen Eleştiriler………...…………...……………...….38 4. DENEYSEL İKTİSAT VE GELİŞİM SÜRECİ………………………………….39 4.1 Deneysel İktisat Kavramı...………………………………...……..………….39 4.2 Deneysel Yöntemin İktisada Girişi………………………...……..………….41 4.3 Deneysel İktisat Alanında Kullanılan Yöntemler…………….…………..….43 4.3.1 Laboratuvar Deneyleri…………………...…………...…………..….44 4.3.2 Saha Deneyleri…………………………...…………...…………..….45 4.3.3 Çevrimiçi Deneyler……….……………....………...…………….….45 4.4 Davranışsal İktisat ve Deneysel İktisat İlişkisi……………….…………..….46 4.5 Deneysel İktisat İle İlgili Tartışılan Konular……………...……...…..…..….47 4.6 Türkiye’de ve Dünyada Deneysel İktisat…………………………...…….….47 5. NÖROİKTİSAT VE GELİŞİM SÜRECİ……………………………………..….49 5.1 Nöroiktisat Kavramı...……………………………………………….……….49 5.2 Nöroiktisadın Tarihsel Süreci…….……………..…………..……………….52 5.3 Nöroiktisadın Konusu…..….………………………………..……………….53 5.4 Nöroiktisadın Kavramsal Çerçevesi………...……………….……………….53 5.5 Nöroiktisatta Kullanılan Araç ve Yöntemler..……..…………..…………….54 5.6 Nöroiktisadın Gelişimi…………...……………………….....……………….55 5.7 Davranışsal İktisat, Deneysel İktisat ve Nöroiktisat Arasındaki İlişki……....56 5.8 Nöroiktisat Alanında Karar Süreci…………………………..……………….57 5.8.1 Belirsizlik ve Risk Altında Karar Alma....…………..……………….58 5.9 Nöroiktisat ve Oyun Teorisi...........……………………….....……………….59 5.9.1 Mahkumlar Çıkmazı…….…………………………..……………….61 5.9.2 Ültimatom Oyunu.....………………………………..……………….62 5.10 Nöroiktisat ile İlgili Örnek Uygulamalar……………………..…………….62 5.11 Nöroiktisat ve Makroekonomi…………………………………………..…64 5.12 Nöroiktisada Yapılan Eleştiriler…………………………………………….65 6. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME……………………………………………..….66 Kaynakça…………………………...…………………………………………….68

Neuroeconomics after Behavioral Economics and Experimental Economics In economics and psychology, individual is the main actor. While the science of economics deals with the options and choices of individuals, the science of psychology is concerned with the reasons underlying the behaviours of individuals. In this study, the rational individual understanding of traditional economic theory is questioned and the effect of psychology on individual behaviours is mentioned. With the questioning of individual behaviours, new opinions and areas have emerged. It has been argued that in the field of behavioral economics formed by the combination of psychology and economics, individuals cannot always show rational behaviour because there are many factors that can prevent this. The views in the field of behavioral economics have been tested by the methods of experimental economics which agreed as sub branch of behavioral economics. Along with developments in behavioral economics and experimental economics, neuroeconomics have emerged to determine the biological dimension of economic decisions of individuals. Behavioral economics, in which individuals have not always been rational in their decisions, have been confirmed by studies conducted in the field of experimental economics and neuroeconomics.