Küresel ısınmanın yangın sigortalarında seylap riskine olan etkisinin Türkiye’de coğrafi bölgelere etkisi

Abstract

Küresel ısınmanın ve iklimin farklılığı dünyayı tehdit altında bırakan başlıca çevre sorunlarından olup bu çalışmada küresel iklim ve bu iklimdeki değişmelere değinilmiştir. Çeşitli sebeplerle meydana gelen iklim değişikliğinin özellikle sigorta ekseninde ülkemize olası etkileri araştırılmıştır. İklim değişikliğinin görüntülenmesi ve belirlenmesinde iklimin küresel ve karmaşık yapısı sebebiyle uluslararası disiplin ve işbirliği çalışmaları kaçınılmazdır. Katastrofik hava olaylarının toplum ve doğa üzerine büyük etkileri vardır. Bu sebeple yağış ve sıcaklığın geçmiş verileri kullanılarak Türkiye’nin gelecekte olası durumu tahmin edilmeye çalışılmıştır. Sonuçlar tüm Türkiye’de buz ve don gün sayılarının azaldığını gösterirken, tropik gece ve yaz günleri sayılarının arttığını göstermektedir. Serin geceler ve günler sayısında zamla görülürken, sıcak gece ve gün sayısı tüm Türkiye’de artmaktadır. Günlük sıcaklık aralığı karasal iç bölgelerde artarken sahil kesimlerinde azalmaktadır. Günlük yağış veri yoğunluğu ise birçok istasyonda artmaktadır. Hatta İç Anadolu Bölgesi ve Ege Bölgesinde yıllık toplam yağışı azalan istasyonlarda bile yoğunluk verisi artmaktadır. Yağışın şiddetli gün sayısı özellikle Akdeniz Bölgesi ve Karadeniz Bölgesinde artmakta olup bu durum sel olaylarına sebep olmaktadır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi dışında ve Marmara Bölgesinin doğusu hariç olmak üzere maksimum 1 ve 5 günlük yağış miktarları artmaktadır.Genel olarak ülke boyunca sıcaklıkları etkileyen bir ısınma göstergesi mevcut olmasına karşın yağışlardaki değişmede çok karışık durumlar söz konusu olduğu görülmektedir. Öyle ki ortalamada yıllık toplam yağış miktarının azaldığı görülse bile günlük olarak maksimum yağış miktarında artış söz konusudur.Ayrıca sigorta tazminat verileri kullanılarak örnek veri seti seçilip gelecekte Türkiye’nin bölgesel olarak olası tazminat verileri oluşturulmuştur. Bu analiz ile sıcaklık ve yağış durumlarının sigorta tazminat verilerini nasıl değiştirdiği incelenmiştir.İÇİNDEKİLERİÇİNDEKİLERiTABLOLAR LİSTESİviŞEKİLLER LİSTESİviiGRAFİKLER LİSTESİviiiHARİTALAR LİSTESİxGİRİŞ1I. BÖLÜMKÜRESEL ISINMA1.1. Küresel Isınma Nedir31.2. Küresel Isınma Nedenleri41.2.1. Doğanın Etkisi41.2.1.1. Güneş Etkisi41.2.1.2. Eksen Hareketi51.2.1.3. Tabiat Etkisi51.2.2. Suni Sebepler61.2.2.1. Fosilleşen Yakıtlar61.2.2.2. Sera Etkisi İle Oluşan Gazlar61.3. Küresel Isınma ve Yerküre101.4. İklim ve Küresel Isınma111.5. İklim Değişiklikleri ve Dünya’daki Yansımaları111.6. Türkiye İklimi ve Küresel Isınma Etkileri141.6.1.Türkiye’yi Etkileyen Hava Hareketleri141.7. Türkiye Coğrafi Bölgeleri İklimi ve Etkileri141.7.1.Karadeniz İklimi151.7.2.Akdeniz İklimi161.7.3.Karasal İklim161.7.3.1.Güneydoğu Anadolu Karasal İklimi171.7.3.2. Doğu Anadolu Karasal İklimi181.7.3.3. İç Anadolu Karasal İklimi181.7.3.4. Trakya Karasal İklimi181.7.4.4. Marmara – Geçiş İklimi19II. BÖLÜMTÜRKİYE’DE BÖLGESEL YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ2.1.Türkiye Yağış Değerlendirmesi202.2.Küresel Yağış212.3.Türkiye’de Yağış Durumu222.3.1. Yıllara Göre Yağış Dağılımı242.3.2. Bölgelere Göre Yağışlar252.3.2.1. Marmara Bölgesi262.3.2.2. Ege Bölgesi272.3.2.3. Akdeniz Bölgesi292.3.2.4. İç Anadolu Bölgesi302.3.2.5. Karadeniz Bölgesi312.3.2.6. Doğu Anadolu Bölgesi322.3.2.7. Güneydoğu Anadolu Bölgesi332.4.Türkiye’nin İstatistiksel Yağış Analizi342.4.1. Ölçülen Ekstrem Değerler352.4.2. Toplam Yağış Verisinin Analizi362.5. Türkiye’nin İstatistiksel Sıcaklık Analizi372.5.1. Ölçülen Ekstrem Değerler382.5.2. Ortalama Sıcaklık Verisinin Analizi382.6. Türkiye’de Gelecekte Olası Sıcaklık Analizi392.6.1. Sıcaklık ve Yağış Projeksiyonları392.6.2. RCP4.5 Senaryosuna Göre Türkiye’de Sıcaklık ve Yağış Projeksiyonları Analiz Sonuçları44III. BÖLÜMKÜRESEL ISINMA ETKİSİ VE SİGORTA SEKTÖRÜ3.1.Küresel Isınmaya Sigorta Açısından Bakış453.2.Türkiye’de Gözlenen ve Beklenen İklim Değişiklikleri573.2.1.Sıcaklık Değişimleri573.2.2.Yağış Değişiklikleri573.3.İklim Değişikliğinin Sigortacılık Sektörüne Etkisi583.4.İklim Değişikliği ile Mücadelede Sigorta Sektörünün Rolü60IV. BÖLÜMSEYLAP VE RİSK FAKTÖRÜ OLARAK ÜLKEMİZDEKİ YERİ4.1.Seylap Nedir634.2.Sel Su Baskını Çeşitleri644.3.Sel Oluşumunda Etkili Olan Unsurlar644.4.Oluşma Bölgelerine Göre Seller664.4.1.Nehir Selleri664.4.2. Dağlık Alan Selleri664.4.3. Şehir Selleri664.4.4. Kıyı Selleri674.4.5. Barajlar684.5.Ülkemizde Seylap ve Bölgesel Dağılımı684.5.1.Yurdumuzdaki Şiddetli Yağış, Sel ve Su Baskını714.6.Ülkemizde ve Dünya’da Seylap Hadisesi Sebepleri784.7. Selin Zamanlama Kavramı804.8. Sel ve Su Baskınlarının Türkiye’deki Durumu804.8.1. Ülkemizde Havzalar Bazında Su Baskınları814.8.2. Ülkemizde İller Bazında Su Baskınları824.8.3. Ülkemizde Yağışlı Gün Değerlendirilmesi834.9. Sel Su Baskını, Seylap ve Taşkın Mevzuatı844.10.Sel ve Su Baskınlarının Zararları854.11.Sel ve Su Baskınlarında Alınacak Tedbirler864.12.Risk Yönetimi874.13. Sel Olayında Tahmin ve Erken Uyarı89V. BÖLÜMTÜRKİYE’DE VE SİGORTA SEKTÖRÜNDE SEYLAP 5.1.Yangın Sigortası Genel Şartlarına Bağlı Sel Riski925.2. Sel Teminatı ve Etkilediği Kıymetler925.3.Sigorta Sektöründe Sel hasarlarında Rol Oynayan Faktörler935.4.Sel Riskinin Sigortalanabilirliği945.5.Yangın Genel Şartlarına Bağlı Sel Seylap Teminatı955.5.1.Yangın Sigortası Genel Şartlarındaki Yeri955.5.2.Ek Teminat ile Alınan Sel Veya Su Baskını Klozu965.6.Sigorta Sektöründe Sel Riskinin Ölçümü975.7. Türkiye’de Sellerin Oluşturduğu Sosyal ve Ekonomik Etkiler995.8.Türkiye’nin Sel Bilançosu1005.9.Sel Teminatını İçeren Diğer Branşlar1015.10.Sigorta Sektöründe Sel Teminatının Paylaşımı1035.11.Sel Hasarlarında ve Sonrasında Yapılması Gerekenler1045.12.Sigorta Şirketlerinde Seylap Riski Yönetim Şekli1045.13.Risk Analiz Haritaları1055.14.Sel Sigortasında Aktüeryal Hesaplama106VI. BÖLÜMTÜRKİYE’DE BÖLGESEL OLARAK TAZMİNAT TREND ANALİZİ6.1. Türkiye’de Bölgesel Bazda İstatistiksel Sigorta Tazminat Analizi1096.2. İstatistiki Sigorta Tazminat Verileri Trend Analizi Sonuçları121SONUÇ122KAYNAKÇA123Global warning and climate change are on the top of the environmental problems threatening world. This study is about the global climate and climatic changes. The effect of the climatic changes, which occur due various reasons, upon the world and Turkey was investigated.Given the complexity and global nature of the climate system, cooperative activities within international and interdisciplinary programs are indispensable for monitoring and predicting climate change. Extreme climate events usually have strong impacts on society and a small change in the mean condition can cause a large change in the likelihood of an extrem. So, this thesis has been try to be estimated that using the old spesifications of rain and tempretuare of Turkey, for the future forecast. The result show that numbers of summer days and tropical nights have been increasing all over Turkey while ice days and frost days decreasing. Warm days and warm nights have been increasing all over Turkey while cool days and cool nights have been decreasing. Warm spells have increasing while cold spells have decreased. Diurnal temperature range has increased in most inland stations while it has decreased along costal areas. Trends in simple daily intensity index have been increasing in most of the stations even mean annual total precipitation declined in the Aegean and inland Anatolia. The number of heavy precipitations days have been incereasing especially in the Black Sea and Mediterranean regions and usually cause extreme flood events. The maximum one day and 5 days precipitations have also increased except eastern Marmara and south Anatolia region.In general there are large coherent patterns of warning across in the country affecting both maximum and minimum temperatures but there is a much more mixed pattern of change in precipitation.In addition, a sample data set was selected using insurance compensation data and possible compensation data was created in Turkey regionally in the future. This analysis examined how temperature and precipitation states change insurance compensation data.