Menkul kıymet yatırım aracı olarak hisse senetleri ve Türkiye’de hisse senedi fiyatlarını etkileyen faktörler

Abstract

Bu tezde; hisse senetleri ve Türkiye’de hisse senedi fiyatlarını etkileyen faktörler incelenmiştir. Piyasa ekonomisinin en önemli unsurlarından biri sermaye piyasası ve en önemli kurumlarından bir tanesi de menkul kıymetler borsasıdır. Menkul kıymetler borsasında işlem gören menkul kıymetlerin değerlerinde meydana gelen değişiklikler, ülke ekonomisindeki gelişmeleri çok kısa bir sürede yansıtma özelliğine sahiptir. Borsalarda fiyatlar arz ve talebe göre belirlenir. Ancak fiyata etki eden çok çeşitli faktörler vardır. Bu faktörler toplum psikolojisinden siyasi olaylara kadar geniş bir yapıda yerini bulur. Borsa bir çok belirsizliğin olduğu bir piyasa türü olmakla beraber hisse senedi fiyatlarının olumlu ve olumsuz tepkileri yatırımcılar açısından tahmin edilmesi imkansız bir yapıya sahip değildir. Hisse senedi fiyatlarının gelecekteki durumunu tahmin etme çabaları, geçmişten bugüne, gündemdeki yerini koruyan konuların başında gelmektedir. Bu konuda en sık kullanılan metotlardan olan temel ve teknik analiz yöntemleri sayesinde, gelecek vaat eden hisseler doğru olarak tahmin edilse dahi, makro ekonomik göstergelerde ortaya çıkan olumsuzluklar yada hiç beklenmedik gelişmeler, bu tahminin gerçekleşmeme sonucunu doğurabilecektir. Araştırmalar neticesinde ortaya çıkan önemli bir sonuç ise İMKB'nin etkin bir piyasa olmadığıdır. Piyasaların etkin olmamasının en önemli sebepleri piyasada bilgisel asimetri olmasıdır yani bilgilerin bütün yatırımcılar tarafından aynı zamanda öğrenilememesidir. Bilgisel asimetrinin olduğu piyasalarda ise manipülasyon ve spekülasyon vardır. Bu durum ise ikincil piyasaların birincil piyasalara fon sağlama işlevine oldukça ciddi zararlar vermekte ve yeni işletmelerin sermaye piyasasına katılımını engellemektedir. Böylece piyasaların işlem hacmi düşmekte ve oldukça sığ bir piyasa yapısı oluşmaktadır. Piyasayı etkin hale getirmek için yapılabilecek işlerin başında Kamuyu Aydınlatma İlkesinin etkin bir şekilde uygulanması, manipülasyon, spekülasyon ve içeriden öğrenenlerin ticaretini engelleyici yasal hükümlerin oluşturulmasıdır.