Publication:
Çocuk ve ergenlerde suisidal olay ile ilişkilendirilen ilaçların incelenmesi : advers olay bildirim sistemine dayalı farmakovijilans çalışması

dc.contributor.advisorAKICI, Ahmet
dc.contributor.authorUsluoğulları, Fatih Hitami
dc.contributor.departmentMarmara Üniversitesi
dc.contributor.departmentSağlık Bilimleri Enstitüsü
dc.contributor.departmentTıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı
dc.date.accessioned2026-01-16T08:25:33Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractAmaç: Çocuklarda intihar davranışı oldukça hayati bir sorun olup bunun aracı veya sebebi olması bakımından ilaçla ilişkisi önemlidir. Bu çalışmada çocuk ve ergenlerde advers olay (AO) çerçevesinde intihar davranışıyla ilişkilendirilen ilaçların özelliklerinin belirlenmesi ve bunların çocukların sosyodemografik özelliklerine ve olayın sonuçlarına göre karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel bu çalışmada, Amerikan “Food and Drug Administration-Adverse Event Reporting System” (FAERS) veri tabanında 1997-2024 tarihleri arasında 5-19 yaş arası çocuklarda ilaçla ilişkilendirilmiş intiharları içeren AO bildirimleri retrospektif olarak analiz edilerek ilaçların sorunla ilgili özellikleri belirlendi ve bunlar çocukların yaşına, cinsiyetine ve AO’nun sonuçlarına göre karşılaştırıldı. Bulgular: İlaçla ilişkilendirilmiş toplam 19448 olgunun %56,3’ü kız, yaş ortalaması 15,3 yıldı. AO’ların %23,8’i ölümle sonuçlanmıştı ve bunun erkeklerdeki oranı daha fazlaydı. Olguların %15,2’si 5-12 yaş, %60,5’i 13-17 yaş ve %24,3’ü 18-19 yaş gruplarında yer almaktaydı. Kayıtlarda en sık ilaç kullanım nedeni depresyondu. En sık ilişkilendirilen ilaç ana grupları “sinir sistemi”, “solunum sistemi” ve “kas-iskelet sistemi”; alt grupları “antidepresanlar”, “antipsikotikler” ve “diğer analjezik ve antipiretikler”; ilaçlar ise parasetamol, isotretinoin ve sertralin idi. Küçük yaş grubundan daha büyük yaş gruplarına geçildikçe ölümle sonuçlanan olgu sayısının her bir grup arasında anlamlı derece arttığı tespit edildi (p<0,001). Sonuç: İlaçla ilişkilendirilmiş intihar olgularının büyük çoğunluğunun ergenlerde ve kız çocuklarında görüldüğü, erkeklerde daha belirgin olmak üzere azımsanmayacak oranda ölümle sonuçlanmış olguyla karşılaşıldığı ortaya kondu. İlişkilendirilen ilaçların daha çok antidepresanlar gibi sinir sistemi ilaçları ve ağrı kesiciler gibi nispeten kolay erişilebilen ilaçlar olduğu tespitleri çocuklarda söz konusu AO’ların önlenmesi için gerekli risk minimizasyon stratejilerinde göz önünde bulundurulması gereken noktalara işaret etmektedir.
dc.description.abstractObjective: Suicidal behavior in children is a highly critical issue, and its relationship with medications, either as a contributing factor or a cause, is significant. This study aimed to identify the characteristics of medications associated with suicidal behavior in children and adolescents within the framework of adverse events (AEs) and to compare these findings based on the sociodemographic characteristics of the children and the outcomes of the events. Materials and Methods: In this cross-sectional study, AE reports of medication-related suicides in children aged 5-19 years, recorded between 1997 and 2024 in the U.S. Food and Drug Administration-Adverse Event Reporting System (FAERS) database, were retrospectively analyzed. The features of the medications involved were identified and compared based on the children’s age, gender, and the outcomes of the AEs. Results: Out of a total of 19,448 medication-related cases, 56.3% were girls, and the mean age was 15.3 years. Of the AEs, 23.8% resulted in death, with a higher proportion observed in boys. Among the cases, 15.2%, 60.5%, and 24.3% were aged 5–12, 13–17, and 18–19 years, respectively. Depression was the most frequently recorded reason for medication use. The most commonly associated drug categories were “nervous system,” “respiratory system,” and “musculoskeletal system,” while subcategories included “antidepressants,” “antipsychotics,” and “other analgesics and antipyretics.” At the individual medication level, paracetamol, isotretinoin, and sertraline were the most commonly associated drugs. It was found that the number of fatal cases significantly increased with age across each group (p<0.001). Conclusion: The study revealed that the majority of medication-related suicidal cases occurred in adolescents and girls, with a considerable proportion of fatal cases, particularly among boys. The findings indicate that the medications most frequently associated with these cases were primarily nervous system drugs, such as antidepressants, and relatively easily accessible medications, such as analgesics. These results highlight critical points that should be considered in risk minimization strategies necessary for preventing these AEs in children.
dc.format.extentIV, 75 sayfa grafik, tablo
dc.identifier.urihttps://katalog.marmara.edu.tr/veriler/yordambt/cokluortam/8F/67cea0c8b39da.pdf
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11424/303734
dc.language.isotur
dc.rightsopenAccess
dc.subjectAdolescents
dc.subjectAdvers İlaç Reaksiyonları Pharmacovigilance
dc.subjectAdverse Drug Reactions
dc.subjectChildren
dc.subjectÇocuklar
dc.subjectErgenler
dc.subjectFarmakoloji
dc.subjectFarmakovijilans
dc.subjectPharmacology
dc.subjectSuicidal Events
dc.subjectSuisidal Olaylar
dc.titleÇocuk ve ergenlerde suisidal olay ile ilişkilendirilen ilaçların incelenmesi : advers olay bildirim sistemine dayalı farmakovijilans çalışması
dc.titleAn investigation of drugs associated with suicidal events in children and adolescents : a pharmacovigilance study based on the adverse event reporting system
dc.typemasterThesis
dspace.entity.typePublication

Files

Collections