Renk etkileri, tekstilde görsellik ve kültürlerle ilişkileri üzerine bir araştırma

Abstract

ÖNSÖZ Türü ne olursa olsun her bilgi, insanın dış dünya ile iletişiminin belirlediği bir epistomolojik alan çerçevesinde şekillenir, yorumlanır ve belli bir bilişsel tepkiye kaynaklık eder. Bu bilgiyi oluşturan ve öznenin algısına sebep olan herhangi bir olgunun kokusundan,sesinden, biçimine kadar uzanan geniş bir işaretler alanı vardır. İşte bu işaretler sistematiği içersinde bireyin epistomolojik duruşunu belirleyen en önemli katagorilerden bir tanesi renkler dünyasından gelir. Renk, en ilkelinden en gelişmişine kadar her kültür biçiminin kendi yaşama sistemini oluştururken temel aldığı nerdeyse tek vazgeçilmez iletişim kavramıdır. Toplumun içindeki sosyal hiyerarşiler, sanata yansıyan duygusal bilişsel imgeler, halk ve yönetici irade arasındaki ilişkiyi düzenleyen yasalar veya salt bireylere keyif veren estetik bir unsur olarak renk, en temel toplumsal dinamiklerin başında gelir. İşte bu adeta bir yaşam kılavuzu veya bir hayat rehberi olan renkler dünyasına giriş, geziler sırasında, faklı kültürlerde farklı renk kullanımlarının gözlemlenmesi dolayısı ile, rengin kültürlerle ilişkisinin varlığının olabileceği düşüncesi ile gerçekleşmiştir. Renk ve renkle ilgili bütün kavramların çok geniş bir perspektifden ele alınabileceği aşikardır; fakat bu geniş spectrum içersinde biz tezimizin konusunu renk ve tekstil arasındaki arasındaki ilişki ile sınırlamış bulunuyoruz. Bununla birlikte konuyu ele alış tarzımızdan da görüleceği gibi, renk ve tekstil arasındaki ilişki, kültür örgüsünün pekçok yanını da içermektedir. Bundan dolayı tezimizin ana amacı aslında kültürel bir unsur olarak renk ve tekstil arasındaki ilişkidir. Bu bağlamda problemi sanatsal bir mesele olmanın ötesinde antropolojik bir olgu olarak görmeyi istiyoruz. II Zor ve uzun araştrma sürecinde, çalışmanın şekil almasında katkıları bulunan ve her aşamasında yanımda olan Prof.Dr. Günay Atalayer’e , tercümelerde yardımlarından dolayı Esra Yazıcı ve Ebru Sürel’e, teşekkür ederim. Elif YAZICI MAYIS 2010, İstanbulRenk etkileri, tekstilde görsellik ve kültürlerle ilişkileri üzerine olan tezimiz, 2 ana bölüm ve konu ile ilgili çizelge, fotoğraf, eklerden oluşmaktadır. Renk olgusunun ne olduğu ilk bölümde, rengin bugün kabul görmüş tanımları, rengin araştırıldığı alanlar, Eski Mısır ve Yunan’da renk olgusu üzerine geliştirilen fikirler ve 12-19. yüzyıl Avrupasın’da geliştirilen renk üzerine teorileri ile günümüzde renk üzerine geliştirilen özellikle görsel sanat alanlarındaki teoriler ele alınmıştır. İkinci bölüm renklerin doğası, renk terimleri, renk ve insan arasındaki ilişki, renklerin toplumsal işlevi, renk ve tekstil ve bazı kültürel modellerde renklerin antropolojik özelliği araştırılmıştır. Ayrıca renklerin bizim toplumumuzda neleri çağrıştırdığı konusunda bir küçük anket hazırlayarak konunun bir başka yönüne vurgu yapılmaya çalışılmıştır. SUMMARY The thesis which is based on effects of colour, visuality in textile and its cultural relations , consists of two main parts and the related charts, photographs and attachments. In the first part which explains the phenomenon of colour; take place the recognized definitions of colour, the fields that colour has been researched, the opinions developed upon the phenomenon of colour in Ancient Egypt and Greek, the colour theories developed in Europe between 12th and 19th and also the contemporary theories on colour that have been developed especially on visual arts. In the second part; the nature of colours, the relationship between humans and colour, the social function of colour, textile and colour and the anthropological features of colour in some cultural models have been researched. In addition a small scale survey has been made upon the perception of colour in Turkish society to reflect another point of view to the subject