Reasürans anlaşmalarında kullanılan teknikler ve Türkiye uygulamaları

Abstract

Sigorta Şirketleri temelde insanların kendilerini güvencede hissetmek istemeleri fikrinden doğmuştur. Bu işlevini yüzyıllar boyu sürdüren sigorta sektörü gelişen, değişen dünyaya da ayak uydurmayı başarmış, sürekli kendini yenileyerek bu günlere gelmiştir. Modern Dünya'nın vazgeçilmez unsurlarından biri olan sigorta sektörü bu günkü konumunu büyük ölçüde reasüransa borçludur. Reasürans yoluyla riskler coğrafi sınırların ötesine taşınabilir ve paylaşılmak suretiyle rahatça tolore edilebilirler. Bir sigorta şirketinin tek başına karşılayamayacağı büyük sigorta bedelli riskler yine reasürans yoluyla paylaşılarak sigorta edilebilirler. Sigorta ve reasürans sektörleri adeta bir bütünün iki parçası gibidir. Aralarındaki iş ilişkisini düzenleyen Reasürans Anlaşmaları oldukça önemlidir ve bu yüzden iyi düzenlenmiş olmaları iki taraf için de gereklidir. Bu çalışmanın amacı, reasürans anlaşmalarını hem sigorta hem de reasürans şirketleri açısından incelemek, şirketlerin karlılığındaki etkisini görmek, varsa aksayan yönlerini belirlemek ve bunlara çözümler üretmeye çalışmaktır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmanın birinci bölümünde reasürans yöntemlerinin çeşitleri tek tek ele alınıp incelenecek, örnekler verilerek konu pekiştirilecektir. İkinci Bölümde Türkiye'de uygulanan özel reasürans anlaşmalarına değinilecek, işleyiş şekilleri açıklanacaktır. Üçüncü Bölümde ise, reasüransta kullanılan muhasebe yöntemleri sıralanıp, farklı oldukları noktalar vurgulanacak ve bu yöntemlerin hangi branşlarda daha etkin kullanılabileceği konusunda önerilere yer verilecektir. Dördüncü Bölümden itibaren konuya sınırlama getirilerek sadece Bölüşmeli Trete Anlaşmalarına değinilecektir. Bir trete anlaşmasında yer alması gereken teknik, muhasebe ve genel şartlar yine aynı bölümde örneklerle açıklanacaktır. Beşinci Bölümde Türkiye'deki reasürans muhasebesi uygulamaları hem poliçe bazında hem de sektörel bazda incelenecektir. Poliçe bazında incelemede bir reasürans anlaşmasına bağlı kalınarak örnek bir poliçe ele alınacak, poliçenin başlangıcından son bulma aşamasına kadar verilerin şirket teknik kayıtlarına nasıl yansıtıldığı, risk dağılımının nasıl yapıldığı uygulamalı olarak açıklanacaktır. Ayrıca bu poliçeye ait işlemler muhasebe kayıtlarına ve şirket kar/ zararına da aktarılacaktır. Sektörel bazdaki incelemede ise, Türk Sigorta Sektörü'nün 1990-1997 yılları arasında reasürörlere yaptıkları devirlerden elde etmiş oldukları teknik sonuçlar değerlendirilip yorumlar yapılacaktır. Sonuç ve Öneriler kısmında ise yapılan çalışmanın bir özeti ile reasürans alanında yaşanan sorunların çözümü için üretilmiş bazı öneriler yer alacaktır.