Finansal analiz teknikleri ve tekstil sektöründe bir uygulama

Abstract

ÖZETFİNANSAL ANALİZ TEKNİKLERİveTEKSTİL SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA20. yüzyılda geliştirilen ve Batı ülkelerinde yaygın bir şekilde kullanılan finansalanaliz tekniklerinin önemi, küreselleşmenin getirdiği rekabet koşullarıyla birlikte giderekartmıştır. Bugün modern iş hayatında geniş ölçüde kullanılan finansal tablolara uygulananbu teknikler, geçmiş dönemlere ait işletme yönetiminin başarısını ölçmesinin yanı sıra,geleceğe yönelik karar alma politikalarında yol gösterici olması başka bir deyişle;stratejik kararlara veri sağlanması noktasında önemli rol oynamaktadır.Finansal analiz hakkında teorik bilgiler veren bu tez çalışmasının uygulamaaşamasında, tekstil sektöründe faaliyet gösteren Yünsa Yünlü Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ninTürkiye Finansal Raporlama Standartları’na göre hazırlanmış temel finansal tablolarınafinansal analiz teknikleri uygulanarak, işletmenin yıllar içerisinde göstermiş olduğufinansal performans, ülke ekonomisi ve faaliyette bulunulan sektör koşulları göz önündebulundurularak değerlendirilmiş; bununla birlikte oran analizi bölümünde, TürkiyeCumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayınlanan, incelenen döneme ait “TekstilÜrünleri İmalatı, Büyük Ölçekli Firmalar Sektör Bilançoları ve Gelir Tabloları”üzerinden, örnek işletmeye ilişkin finansal oranlarla karşılaştırma yapmak amacıylahesaplanan sektör ortalamaları da, söz konusu dönemde sektörün finansal durumuna ışıktutmaktadır.İÇİNDEKİLERSayfa No.TABLOLAR LİSTESİ ................................................................................................ viiiŞEKİLLER VE GRAFİKLER LİSTESİ ...................................................................... xKISALTMALAR LİSTESİ ......................................................................................... xiiiGİRİŞ ............................................................................................................................... 1LİTERATÜR ARAŞTIRMASI ..................................................................................... 31. FİNANSAL TABLOLAR .......................................................................................... 61.1. Finansal Tablolara Genel Bakış ............................................................................. 61.2. Finansal Tablo Türleri ............................................................................................ 81.2.1. Bilanço ............................................................................................................. 81.2.2. Gelir Tablosu ................................................................................................. 171.2.3. Satışların Maliyeti Tablosu ........................................................................... 221.2.4. Fon Akım Tablosu ......................................................................................... 231.2.5. Nakit Akım Tablosu ...................................................................................... 251.2.6. Özkaynaklar Değişim Tablosu ...................................................................... 291.2.7. Kar Dağıtım Tablosu ..................................................................................... 331.2.8. Net Çalışma Sermayesindeki Değişim Tablosu ............................................ 342. FİNANSAL ANALİZ ............................................................................................... 362.1. Finansal Analize Genel Bakış .............................................................................. 362.2. Finansal Analiz Türleri ........................................................................................ 392.2.1. Finansal Tabloların Kapsamına Göre Finansal Analiz Türleri ...................... 392.2.1.1. Statik Analiz ........................................................................................... 392.2.1.2. Dinamik Analiz ....................................................................................... 402.2.2. Analizi Yapan Kişi Açısından Finansal Analiz Türleri ................................. 412.2.2.1. İç Analiz .................................................................................................. 412.2.2.2. Dış Analiz ............................................................................................... 412.2.3. Yapılma Amacı Açısından Finansal Analiz Türleri ...................................... 422.2.3.1. Yönetim Analizi ...................................................................................... 42iv2.2.3.2. Kredi Analizi .......................................................................................... 432.2.3.3. Yatırım Analizi ....................................................................................... 432.3. Finansal Analiz Teknikleri ................................................................................... 442.3.1. Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz) ........................................... 442.3.2. Dikey Yüzdeler Tekniği İle Analiz (Dikey Analiz) ...................................... 462.3.3. Eğilim Yüzdeleri Tekniği İle Analiz (Trend Analizi) ................................... 472.3.4. Oran (Rasyo) Analizi ..................................................................................... 492.3.4.1. Likidite Oranları ..................................................................................... 512.3.4.1.1. Cari Oran .......................................................................................... 532.3.4.1.2. Asit-Test Oranı (Likidite Oranı) ...................................................... 542.3.4.1.3. Stok Bağımlılık Oranı ...................................................................... 562.3.4.1.4. Nakit Oran ........................................................................................ 562.3.4.2. Finansal Yapı Oranları ............................................................................ 572.3.4.2.1. Kaldıraç Oranı (Borçlanma Oranı) ................................................... 582.3.4.2.2. Özkaynaklar Oranı ........................................................................... 592.3.4.2.3. Borçlanma Katsayısı ........................................................................ 602.3.4.2.4. Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Oranı ............................................. 612.3.4.2.5. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Oranı ........................................... 612.3.4.2.6. Borç Yapısı Oranı ............................................................................ 622.3.4.2.7. Banka Kredilerinin Yabancı Kaynaklara Oranı ............................... 632.3.4.2.8. Maddi Duran Varlıkların Özkaynaklara Oranı ................................ 642.3.4.2.9. Maddi Duran Varlıkların Sürekli Sermayeye Oranı ........................ 642.3.4.2.10. Duran Varlıkların Özkaynaklara Oranı .......................................... 652.3.4.2.11. Duran Varlıkların Sürekli Sermayeye Oranı .................................. 652.3.4.2.12. Maddi Duran Varlıkların Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklara Oranı.......................................................................................................................... 662.3.4.3. Faaliyet Oranları ..................................................................................... 662.3.4.3.1. Alacak Devir Hızı ve Ortalama Tahsil Süresi .................................. 672.3.4.3.2. Stok Devir Hızı ve Stok Devir Süresi .............................................. 682.3.4.3.3. Faaliyet Çemberi (Etkinlik Süresi) ................................................... 692.3.4.3.4. Borç Devir Hızı ve Borç Ödeme Süresi ........................................... 70v2.3.4.3.5. Nakit Dönüşüm Süresi ..................................................................... 702.3.4.3.6. Dönen Varlıklar (Çalışma Sermayesi) Devir Hızı ........................... 712.3.4.3.7. Net Çalışma (İşletme) Sermayesi Devir Hızı ................................... 722.3.4.3.8. Maddi Duran Varlıklar Devir Hızı ................................................... 732.3.4.3.9. Duran Varlıklar Devir Hızı .............................................................. 732.3.4.3.10. Aktif Devir Hızı ............................................................................. 742.3.4.3.11. Özkaynaklar Devir Hızı ................................................................. 742.3.4.4. Karlılık Oranları ...................................................................................... 752.3.4.4.1. Kar İle Satışlar Arasındaki İlişki ...................................................... 762.3.4.4.1.1. Brüt Kar Marjı ........................................................................... 762.3.4.4.1.2. Faaliyet Kar Marjı ..................................................................... 762.3.4.4.1.3. Net Kar Marjı (ROS) ................................................................. 772.3.4.4.2. Kar İle Sermaye Arasındaki İlişki .................................................... 782.3.4.4.2.1. Özkaynak Karlılığı (ROE) ......................................................... 782.3.4.4.2.2. Ekonomik Rantabilite ................................................................ 792.3.4.4.2.3. Aktif Karlılığı (ROA) ................................................................ 792.3.4.4.3. Kar İle Finansal Yükümlülükler Arasındaki İlişki ........................... 802.3.4.4.3.1. Faizleri Karşılama Oranı ........................................................... 802.3.4.4.4. Karlılık Oranlarının Etkileşimi (Du-Pont Modeli) ........................... 812.3.4.5. Piyasa Temelli Oranlar ........................................................................... 832.3.4.5.1. Hisse Başına Kazanç ........................................................................ 832.3.4.5.2. Fiyat/ Kazanç Oranı .......................................................................... 842.3.4.5.3. Piyasa Değeri/ Defter Değeri Oranı .................................................. 853. TEKSTİL SEKTÖRÜ .............................................................................................. 863.1. Tanım ve Kapsam ................................................................................................ 863.2. Küresel Bakış ....................................................................................................... 893.2.1. Rakamlarla Gelişim ....................................................................................... 893.2.2. Dış Ticaret Çerçevesinde 2005 Sonrası Görünüm ........................................ 923.2.3. Ülkelerin Sektörel Açıdan Büyüme Performansları ...................................... 973.2.4. Küreselleşmenin Getirdikleri ......................................................................... 993.2.5. Önde Gelen Küresel Üreticiler .................................................................... 101vi3.3. Türkiye Perspektifinden Bakış ........................................................................... 1023.3.1. Rakamlarla Gelişim ..................................................................................... 1023.3.2. Dış Ticaret Çerçevesinde 2005 Sonrası Görünüm ...................................... 1063.3.3. Türkiye’nin Ülkeler Bazında Tekstil ve Hazır Giyim İhracatı/ İthalatı ....... 1103.3.4. Dış Ticaret Açısından Son Durum .............................................................. 1133.3.5. Üretim Haritası ve Kümelenme Durumu .................................................... 1143.3.6. İşyeri Sayısı ve İstihdam ............................................................................. 1153.3.7. Swot Analizi ................................................................................................ 1163.3.8. Önde Gelen Üreticiler .................................................................................. 1174. FİNANSAL ANALİZE YÖNELİK UYGULAMA: BİR TEKSTİL İŞLETMESİÖRNEĞİ ...................................................................................................................... 1194.1. Yünsa Yünlü Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye Ait rket Hakkında ........................................................................................... 1194.1.2. Üretim ve Tedarik ........................................................................................ 1204.1.3. Ekonomik Şirket Profili ............................................................................... 1214.1.4. Global Şirket Profili .................................................................................... 1224.1.5. Ar-Ge Faaliyetleri ........................................................................................ 1234.2. Yünsa Yünlü Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin TFRS’ye göre Hazırlanmış FinansalTablolarının Analizi .................................................................................................. 1244.2.1. Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz) ......................................... 1244.2.1.1. Bilanço Kalemlerindeki Değişimin İncelenmesi .................................. 1244.2.1.2. Gelir Tablosu Kalemlerindeki Değişimin İncelenmesi ........................ 1294.2.1.3. Kalem Etkileşimlerinin Yorumlanması ................................................ 1314.2.2. Dikey Yüzdeler Tekniği İle Analiz (Dikey Analiz) .................................... 1364.2.2.1. Bilançonun Dikey Analizi .................................................................... 1364.2.2.1.1. Varlık Hesaplarına Ait Dağılımın İncelenmesi .............................. 1364.2.2.1.2. Kaynak Hesaplarına Ait Dağılımın İncelenmesi ............................ 1384.2.2.1.3. Varlık-Kaynak İlişkisinin Yorumlanması ...................................... 1404.2.2.2. Gelir Tablosunun Dikey Analizi ........................................................... 1424.2.3. Eğilim Yüzdeleri Tekniği İle Analiz (Trend Analizi) ................................. 1474.2.3.1. Mali Yapıya Yönelik Analiz ................................................................. 147vii4.2.3.2. Varlıkların Verimliliğine Yönelik Analiz ............................................. 1524.2.3.3. Karlılığa Yönelik Analiz ....................................................................... 1574.2.4. Oran Analizi ................................................................................................ 1654.2.4.1. Likidite Oranları ................................................................................... 1654.2.4.2. Finansal Yapı Oranları .......................................................................... 1704.2.4.3. Faaliyet Oranları ................................................................................... 1844.2.4.4. Karlılık Oranları .................................................................................... 1984.2.4.4.1. Kar İle Satışlar Arasındaki İlişki .................................................... 1984.2.4.4.2. Kar İle Sermaye Arasındaki İlişki .................................................. 2014.2.4.4.3. Kar İle Finansal Yükümlülükler Arasındaki İlişki ......................... 2044.2.4.5. Piyasa Temelli Oranlar ......................................................................... 207SONUÇ VE ÖNERİLER ........................................................................................... 211EKLER ........................................................................................................................ 215EK 1: Tekstil Ürünleri İmalatı, Büyük Ölçekli Firmalar Bilançosu (Bin TL) (2011-2016) ......................................................................................................................... 216Ek 2: Tekstil Ürünleri İmalatı, Büyük Ölçekli Firmalar Gelir Tablosu (Bin TL) (2012-2016) ......................................................................................................................... 222KAYNAKÇA ............................................................................................................... 223

ABSTRACTFINANCIAL ANALYSIS TECHNIQUESandAN APPLICATION IN THE TEXTILE SECTORFinancial analysis techniques were developed in the 20th century and were widelyused by Western countries. The importance of these analysis techniques has increasedwith globalization. Because competition conditions have become difficult. Today,Financial statements widely used in modern business life. The financial analysistechniques applied to these tables measure the financial success of the company for theprevious periods. However, these techniques play an important role in making futuredecisions in businesses. In short, techniques provide data for strategic decisions.This thesis provides theoretical information about financial analysis. In theapplication part of the study, Yünsa has been chosen as a sample business. This companyis one of the major companies operating in the textile sector in Turkey. Yünsa’s financialstatements used in the analysis and these statements are in the form of “Turkey FinancialReporting Standards”. Thus, the financial performance of the business over the years hasbeen examined. In this analysis, the economic conditions of the country are taken intoconsideration. Especially the rates calculated in the ratio analysis section were comparedwith the sector averages. These averages are calculated over the sector tables publishedby the Central Bank of the Republic of Turkey. In this way, thanks to these ratiosinformation about the financial status of sector was obtained.