Hipertansiyon hastalarına verilen eğitimin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve hipertansiyon yönetimine etkisi

Abstract

Bu araştırma, hipertansiyon hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını belirlemek, yapılan hemşirelik eğitiminin bu davranışlara ve hipertansiyon yönetimine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini hipertansiyon tanısı konmuş bireyler, örneklemini ise bu bireyler arasından seçilen 60 hipertansiyon hastası oluşturmuştur. Örneklem, 30 birey çalışma ve 30 birey kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Çalışma grubundaki hastalara hipertansiyon yönetimi ve hipertansiyonla yaşamda önerilen sağlıklı yaşam biçimi değişikliklerine yönelik eğitim verilmiştir. Veriler bilgi formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları (SYBD) Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik değerler, ki-kare, Fisher kesin ki-kare, bağımsız gruplar arası t, eşleştirilmiş gruplar arası t, McNemar ve Wilcoxon testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunun eğitim öncesi dönemde sosyo-demografik, hipertansiyon ile ilgili değişkenleri ve SYBD puanları arasında fark yoktur. Eğitimden 6 ay sonra çalışma grubunda kontrol grubuna göre düzenli ilaç kullanımı, hipertansiyonun günlük yaşama engel olma durumu, özel diyet kullanımı ve özel diyet türü içinde tuzu azaltılmış diyet, yağı azaltılmış diyet, düşük kalorili zayıflama diyeti kullanımlarında anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır. Eğitim sonrasında çalışma grubunun sistolik ve diastolik kan basıncı, total kolesterol, LDL-kolesterol ile kilo, beden kitle indeksi, bel çevresi ve bel kalça oranı değerlerinde anlamlı olacak şekilde azalma olduğu saptanmıştır. Çalışma grubunun SYBD toplam puanı ile kendini gerçekleştirme, sağlık sorumluluğu, egzersiz, beslenme, kişilerarası destek ve stres yönetimi puanları kontrol grubuna göre ikinci görüşmede anlamlı şekilde artmıştır. Sonuç olarak hipertansiyonlu hastalara verilen eğitimin SYBD'nın gerçekleştirilmesi ve hipertansiyon yönetiminde etkili olduğu belirlenmiştir.This study was done to determine the health promoting lifestyle behaviors of hypertensive patients and the effects of education on these behaviors and management of hypertension. Individuals diagnosed as hypertensive were the universe of the study, and 60 people chosen among the universe were the participants. Participants were in two groups; 30 in experimental, 30 in control group. Participants in experimental group were trained on management of hypertension and suggested healthy lifestyle. Data were gathered through the Health Promotion Lifestyle Profile (HPLP). Percentage values, chi-square, paired and nonpaired t-tests, McNemar and Wilcoxon test were used to evaluate the data. There is no difference between the experimental and control groups in terms of socio-demographic and hypertension variables, and HPL scores in pre-training period. Six months after training, significant differences between two groups were seen in regular drug use, effects of hypertension on private life, special diet, salt lowered diet, fat lowered diet, and low-calorie weight losing diet. After training, significant differences were determined in values of blood pressure, total colesterol, LDL-colesterol and obesity parameters in experimental group. HPL total score and self-realization, health responsibility, exercise, nutrition, interpersonal support, and stress management of experimental group increased significantly comparing to the control group in the second meeting. As a result, training given to hypertensive patients is effective on health promotion lifestyle and management of hypertension.