1980 sonrası Türkiye’de yapılan özelleştirmelerin makro ekonomik göstergeler üzerindeki etkisi

Abstract

1980 sonrası türkiye’de yapılan özelleştirmelerin makro ekonomik göstergeler üzerindeki etkisi Özelleştirme kavramı, her ülke için önemli bir ekonomi politikası aracı haline gelmiştir. Özellikle 1970’li yıllarda dünyada yaşanan ekonomik krizin olumsuz etkilerini gidermek amacıyla bir çözüm yolu olarak görülmüştür. 1980’li yıllardan itibaren ise, dünya ile birlikte Türkiye’de de yaygın bir şekilde uygulanmaya başlanmıştır. İktisadi sorunların çözümü ve ekonominin yeniden yapılandırılması sürecinde özelleştirme, önemli bir araç olarak değerlendirilmiştir. Uygulanan özelleştirme politikalarıyla, devletin ekonomik faaliyet alanlarının daraltılması ve rekabete dayalı piyasa mekanizmasının işlerlik kazanması amaçlanmıştır. Türkiye’de uygulanan özelleştirme politikaları sonucunda, özleştirme uygulamalarının olumlu sonuçlarının yanı sıra olumsuz sonuçlar doğurduğu yönünde farklı görüşler ileri sürülmüştür. Bu çalışmada, 1986-2024 yılları arasında Türkiye’de satış ve devri gerçekleşen kuruluşların yıllara göre dağılımı ile uygulanan özelleştirme yöntemlerinin detaylarına yer verilirken, 1980 sonrası dönemde gerçekleştirilen özelleştirme uygulamalarının ekonomi, enflasyona, para politikası, bütçe açığı, kamu borcu, işsizlik, istihdam, ücretler, fiyatlar ve hizmet kalitesi üzerindeki etkileri incelenmiştir.

The effects of privatization in Turkey on macro economic indicators after 1980 The concept of privatization has become a significant economic policy tool for many countries. It was seen as a solution to mitigate the negative effects of the global economic crisis, particularly in the 1970s. From the 1980s onward, it began to be widely implemented in Turkey, as well as globally. Privatization has been considered a crucial tool in resolving economic problems and restructuring the economy. These privatization policies aimed to narrow the state's economic activity and establish a competitive market mechanism. As a result of the privatization policies implemented in Turkey, differing views have been put forward regarding the negative consequences, as well as the positive ones, of privatization practices. In this study, while the distribution of the companies sold and transferred in Turkey by years and the details of the privatization methods implemented between 1986 and 2024 are included, the effects of the privatization practices carried out in the post-1980 period on the economy, inflation, monetary policy, budget deficit, public debt, unemployment, employment, wages, prices and service quality are examined.