Time series investigation of Turkish business cycles using regime switching models

Abstract

Bu tez Türkiye ekonomisinin devresel hareketlerini iki farklı yapı değişimi metodolojisi kullanarak incelemektedir. Ayrıca ampirik iş çevrimi literatürünün gelişimi bu alanda ampirik çalışmalara yön veren değişik perspektiflerden tartışılmıştır. Ampirik bölümde Hansen (1997) ve Hamilton (1989)'ın yöntemleriyle TAR ve MS modelleri 1985-2002 dönemi için aylık Sanayi Üretim Endeksi ve 1987-2001 dönemi için üç aylık reel GSMH verileri kullanılarak tahmin edilmiştir. Tezin üç temel bulgusu vardır. Öncelikle 1988, 1991, 1994, 1999 ve 2001 yıllarında gerçekleşen beş önemli GSMH düşüşleri saptanmıştır. Ortalama büyüme kısa süreli daralma dönemleri için %-6.1, uzun süreli genişleme dönemleri için ise %1.8 olarak bulunmuştur. Ekonominin saptanmış değişik durumlarında ortaya çıkan ortalama büyüme oranları ve durum süreleri arasındaki fark, Markov modelinin zaman serisinin iş devrelerinin farklı noktalarındaki asimetrik hareketleri yakaladığını göstermektedir. Ayrıca ekonomideki kırılma noktalarının belirlenmesiyle bir dönem sonrasının tahminleri hesaplanabilmektedir. Hansen (2001) tarafından geliştirilen AR yapısal değişiklik modeli kullanılarak 1991 yılında zaman serisi trendinde, 2001 yılında ise serinin oynaklığında kırılma gerçekleştiğine dair güçlü kanıtlar bulunmuştur. Bu iki kriz endojen oluşumlara sahip olmalarıyla da diğer krizlerden ayrılmaktadırlar. Son olarak TAR modeli bulguları özellikle 90'ların ikinci yarısında sermaye girişlerine bağlı olarak ekonominin büyüme oranında oynaklığın arttığına işaret etmektedir.