Özel emeklilik fonlarının sermaye piyasası üzerindeki rolü

Abstract

1980'den itibaren gerek gelişmiş ve gerekse gelişmekte olan ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerinde önemli sorunlar ortaya çıkmaya başlamıştır. Gelişmiş ülkelerdeki sorunların temel nedeni teknoloji ve bilim alanında yaşanan gelişmelerin sonucu olarak ülkelerin demografik dağılımları bozulmuş ve aktif pasif sigortalı dengesi olumsuz yönde etkilenmiştir. Gelişmekte olan ülkelerin sosyal güvenlik sistemindeki sorunların temeli ise; aktüeryal hesaplara bağlı olmadan fonların idare edilmesidir. Sosyal güvenlik sistemlerindeki sorunların çözümü için ağırlıklı olarak iki çözüm önerisi geliştirilmiştir. Birincisi; dağıtım esasına göre devlet tarafından idare edilen sosyal sigorta sisteminin rehabilite edilerek sorunlarından arındırılmasıdır. İkinci yaklaşım ise; fonlama sistemine göre işleyen ve özel sektör tarafından yönetilen özel emeklilik programlarının geliştirilmesine dayanmaktadır. Özel emeklilik sistemi ile birlikte sermaye piyasasını önemli ölçüde etkileyebilecek uzun dönemli fonlar oluşacaktır. Özel emeklilik fonlarının istikrarlı ve uzun dönemli yatırımlarının sermaye piyasaları üzerindeki ilk etkisi volatilitenin düşürülmesi suretiyle istikrarlı bir büyüme sağlayacaktır. Yüksek volatilite, hisse fiyatlarının kaynak tahsisinde güvenilir bir gösterge olmasını engellemektedir. Özel emeklilik fonu yatırımlarının sermaye piyasalarında önemli boyutlara ulaştığı ülkelerde, piyasaların volatilitesinde düşüşler ortaya çıkmıştır. Özel emeklilik programlarının gelişmiş olduğu ülkelerde sermaye piyasası ile özel emeklilik fonları arasında entegre bir ilişki kurulmuştur. Talep artışına bağlı olarak fiyatların gerçek seviyelerine ulaşması, sermaye maliyetini düşürmek suretiyle menkul kıymet ihtiyaçlarının ve yatırımların artmasını sağlamaktadır. Kurulan özel emeklilik fonları ile ülkelerdeki kurumsal yatırımcı sayısı artmış ve sermaye piyasasında gelişmeler yaşanmaya başlamıştır. Bireysel Emeklilik Kanunu ile birlikte Türkiye'deki sosyal güvenlik sisteminin rehabilite edilmesi ve oluşturulacak bireysel emeklilik hesapları ile mikro bazda yaşlılık döneminde katılımcılara ikinci bir emeklilik gelirinin sunulması, makro bazda ise oluşacak fonlar ile sermaye piyasasının gelişmesi amaçlanmaktadır.

Many major problems have started to emerge in the social security systems of the countries in developed countries as well as developing countries since the 1980s. As a result of the technological and scientific advancement, which are the underlying reasons of those major problems in developed countries, the demographic segregation has changed and the balance of active-passive insured people has been affected negatively. The underlying reason of the problems in developing countries is as such; management ( operation ) of funds without considered actual accounts. Two different solution have been developed in order to resolve the problems. First, the rehabilitation of the state-governed, segregation based national security system. Second solution is based on the development of funds-system based, private sector-governed private pension schemes. With the private pension system, long term funds will emerge with which capital market will be affected effectively. Mainly, decreasing the volatility will result in healty development. High volatiliy is preventing the share prices from showing itself as a reliable resource. The volatiliy of the market shows decreases in the countries whereby the investment of private pension funds have profound effects on the capital market. Besides, an integration between capital market and private pensions funds has been established in the countries in which private pension programmes have been developed. The reach of prices to the actual level due to the increase in demand decreases the capital costs, hence the increase of stock needs and investments. With the establisment of private pension funds, the number of corporate investors has increased and capital market has shown developments. With Individual Pension Law, it is aimed to rehabilite social security system in Turkey. Also, with individual pension accounts, in micro terms, for the seniors in their old ages, providing of extra(second)pension revenue, and in macro terms, with the funds realised, improvement (development)of capital market is aimed.