The effect of humour training on job satisfaction and organisational climate

Abstract

Bu araştırma, beş haftalık bir mizah eğitiminin, mizah duygusu, iş tatmini ve örgütsel iklim üzerindeki etkisini araştırmak üzere gerçekleştirilmiş deneysel bir çalışmadır. Araştırmaya örneklem olarak bir bankanın üç departmanından seçilen denekler katılmıştır. Deney grubuna haftada iki saat olmak üzere beş hafta boyunca mizah eğitimi verilmiş ve mizah eğitiminin saptanan değişkenler üzerindeki etkisi test edebilmek için bir kontrol grubuna aynı şartlarda müşteri memnuniyeti ve hizmette kalite verilmiş; ikinci bir kontrol grubuna ise hiç eğitim verilmemiştir. Eğitim sürecinden önce ve sonra her üç gruba da stres altında mizahı kullanabilme, ruh hali, gülebilme, kendine gülebilme, mizahtan zevk alma, şakacılık, sözel mizah alışkanlığı ve günlük mizahı aktarma alışkanlığı faktörlerinden oluşan Mizah Duygusu Ölçeği; örgütsel kimlik, örgütsel destek ile örgütsel sıcaklık faktörlerinden oluşan Örgütsel Sıcaklık Envanteri ve iş ile ilgili memnuniyet ile arkadaş ile ilgili memnuniyet faktörlerinden oluşan İş Tatmini Ölçeği verilmiştir. Yapılan analizlerde ruh hali faktörünün örgütsel iklim, örgütsel kimlik ve arkadaş ile ilgili memnuniyet üzerinde; stres altında mizahı kullanabilme faktörünün örgütsel sıcaklık üzerinde; ruh hali ve sözel mizah alışkanlığının iş tatmini üzerinde; ruh hali, şakacılık ve mizahtan zevk alma değişkenlerinin de iş memnuniyeti üzerinde açıklayıcı gücünün olduğu görülmüştür. Anababa toleransının mizah duygusu; toplam iş deneyiminin de örgütsel sıcaklık üzerinde açıklayıcı gücünün olduğu anlaşılmıştır. Mizah eğitiminin etkinliği ile ilgili yapılan analizlerde ise hipotezlerde beklendiği gibi; mizah eğitimi alan grupta, toplam mizah duygusunda ve alt faktörlerden kendine gülebilmede manidar bir artışa rastlanmış ancak kontrol gruplarında böyle bir artış olmamış; sadece kalite eğitimi alan grupta şakacılık faktöründe bir artış görülmüştür. İş ile ilgili değişkenler söz konusu olduğunda da sadece kalite eğitimi alan grubun örgütsel iklim, örgütsel sıcaklık, örgütsel kimlik, iş tatmini ve iş memnuniyeti puanlarında manidar düşüşlere rastlanmıştır. This research was conducted as pre-post experimental design in order to investigate the effectiveness of a five week humour workshop on enhancing the sense of humour, job satisfaction and perceived organisational climate of a group of employees. The sample of this research was recruited from three departments of a bank. The experimental group received humour training two hours a week for a period of five weeks while the subjects in the control groups either received customer satisfaction training for the same period of time or did not receive anything. Before and after the training, all subjects were administered a sense of humour test which included subscales of playful / serious attitude, positive/ negative mood, enjoyment of humour, laughter, verbal humour, finding humour in everyday life, laughing at yourself and finding humour under stress; a test of organisational climate, which included subsets of organisational identity and organisational support and a test of job satisfaction which included subsets of job related satisfaction and coworker related satisfaction. The analysis showed that positive/ negative mood had some predictive power on organisational climate, organisational identity, and colleague related satisfaction; finding humour under stress had some predictive power on organisational warmth; positive/ negative mood on job satisfaction; mood, playfulness / seriousness and enjoyment humour on job related satisfaction. Parental tolerance had predictive power on sense of humour, while total job experience had on organisational warmth. The analyses about the effectiveness of the humour training showed that there was a significant increase in the sense of humour and laughing at yourself factor in the experimental group, while there was a significant increase in the playfulness factor the first control group. The organisational climate, organisational warmth, organisational identity, job satisfaction and job related satisfaction scores of this group also decreased, while there were no differences in terms of job related variables in the remaining groups.