Perceptıons of organızatıonal commıtment, job satısfactıon and turnover ıntentıons ın m&a process : amultıvarıate posıtıve psychology model

Abstract

BİRLEŞME VE SATIN ALMA SÜRECİNDE İŞ TATMİNİ, ÖRGÜTE DUYGUSAL BAĞLILIK VE İŞTEN AYRILMA NİYETİ: ÇOK DEĞİŞKENLİ BİR POZİTİF PSİKOLOJİ MODELİ Tuna USLU Bu çalışmada, kritik süreçlerden geçen örgütlerdeki bireylerin psikolojileri incelenmiştir. Çalışanların işten ayrılma niyetini, psikolojik sahiplenme, örgüte duygusal bağlılık ve iş tatmini düzeyini etkileyen örgütsel ve bireysel düzeyde farklı etkenler bulunmaktadır. Bu değişkenleri etkileyen kuramlar incelenerek, çalışmanın amacına uygun çok faktörlü bir model kurulmuştur. Bu modelde örgütsel etkenlerin bireysel düzeydeki etkilerini tartışan farklı yaklaşımları bütünleştiren bir yöntem kullanılmıştır. Bu modele göre bir içsel dönüşüm olarak, yapısal öncellerin kişilik özellikleri ile etkileşerek çalışanları güçlendirdiğidiğer taraftan da duruma karşı tavır geliştirmeyi sağladığı varsayılmaktadır. Bu etkiler bireylerin sosyal kimlik oluşumunu sağlayarak, gözlemlenebilir bireysel ve örgütsel çıktılara psikolojik sahiplenme duygusu ve dışsal bir temsil süreci sonucunda yansımaktadır. Teorik modelin sınanması yapı denklik modeliyle gerçekleştirilmiştir. Sunulan modelin literatürdeki bulgularla uyumlu, farklı durumlardaki ve süreçlerdeki örgütlere uygulanabilir olduğu görülmüştür. Bulgular, örgütsel etkenlerin ve liderliğin bireylerin kişilik özellikleri ile etkileşerek, çalışanların işlerinde güçlenmeleri aracılığıyla olumlu davranışlar geliştirdiklerini ortaya koymaktadır. Araştırmanın aşamalı “İçsel Dönüşüm ve Dışsal Temsil” modeline uygun olarak, süreçteki çalışanlar önce içsel bir başkalaşım yaşayarak sosyal olarak yeniden konumlanmakta, sonrasında ise dışsal olarak bu yeni kimlik aracılığıyla kendilerini betimlemekte ve çıktılara yönelmektedirler. İşletmelerin birleşme, satın alma veya devredilme faaliyetlerinde de, sürecin iyi yönetilebilmesinin çalışanların işlerini psikolojik olarak sahiplenmeleri, örgüte duygusal olarak bağlanmaları ve iş tatminleri üzerinde pozitif, işten ayrılma niyetlerinde ise negatif etkili olduğu görülmektedir. Bu süreçte çalışanları en olumsuz olarak etkileyen dönemin ise, literatürdeki saptamalarla örtüşecek şekilde, birleşme sonrası entegrasyon olduğu anlaşılmaktadır. Özellikle bu dönemde, örgütün süreci yönetebilmesinin ve bireylerin psikolojik sahiplenmelerinin iş tatmini üzerindeki olumlu etkisi oldukça yoğun hissedilmektedir. Pozitif Psikoloji, Kişilik Özellikleri, Yapısal Güçlendirme, Birleşmeler ve Satın Almalar, Olumlu Örgütsel DavranışlarPERCEPTIONS OF ORGANIZATIONAL COMMITMENT, JOB SATISFACTION AND TURNOVER INTENTIONS IN M&A PROCESS: A MULTIVARIATE POSITIVE PSYCHOLOGY MODEL Tuna USLU This paper studies the psychology of individuals in organizations that undergo critical processes. There are different organizational and individual factors that affect the intention to leave, psychological ownership, emotional commitment to organization and job satisfaction level of employees. According to the research model, it is assumed that structural premises, as an internal transformation, interact with personality traits and empower employees while they also ensure development of attitude against the condition. The findings reveal that the organizational factors and leadership interact with the personality traits of individuals and develop positive behaviours through the empowerment of employees in the work place. In accordance with the gradual “Internal Transformation and External Representation” model of the study, the employees in the process first experience an internal transformation and get repositioned and then externally describe themselves through this new identity and move towards outcomes. In the M&A operations of organizations, a proper management of the process has positive effect on psychological ownership, emotional commitment to organization and job satisfaction of employees while it has a negative effect on their intention to leave. The period with the most negative effect on employees is understood to be post-merger integration to confirm the findings in the literature. Especially in this period, the positive effect of the ability of organization to manage the process and of the psychological ownership of employees is heavily noticed on job satisfaction. Positive Psychology, Personality Traits, Structural Empowerment, Mergers and Acquisitions, Positive Organizational Behaviours