Tezkire-i Şuarâ minyatürlerinde yazı gereçleri (Millet Kütüphanesi AE 772 numaralı yazma üzerine bir inceleme)

Abstract

Bu tezde, Millet Kütüphanesi Ali Emîrî Tarih 772 numarada kayıtlı Aşık Çelebi’nin, 16. yy sonuna tarihlenen Meşâirü’ş-Şuarâ nüshasında yer alan toplam 88 minyatürden içinde kamış kalem, kalemtıraş, kağıt, hokka, divit, kalemlik, kağıt makası gibi yazı gereçleri ile yazı masası (rahle), kitaplık gibi eşyalardan, defter ve kitaptan en az birinin tasvirini içeren 42 minyatür seçilerek incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde konumuzla ilgili kaynaklar ve yapılan araştırmalar hakkında bilgi verilerek Osmanlı minyatür sanatı, hat sanatı ve hat sanatında malzeme üzerinde durulmuş, söz konusu yazmanın kitap sanatlarındaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Katalog bölümünde, incelenen minyatürlerin tanımı, konumuzla ilgili malzemelerin çizimi ve açıklaması yapılmıştır. Son bölümde ise ele aldığımız malzemenin tanımlanması, işlevi, sınıflandırılması ve karşılaştırılması yapılarak bu bağlamda bir değerlendirmeye gidilmiştir.

In this thesis, 42 selected miniatures that have a portrait of at least one notebook or book and/ or writing material such as reed pen, pen-knife, paper, inkwell, divit, pen case, paper scissors; and/ or furniture like writing table (rahle), bookcase have been examined out of a total of 88 miniatures in the manuscript of Meşâirü’ş-Şuarâ of Âşık Çelebi that is dated back to the end of 16th century and registered as Ali Emîrî No.772 in the Millet Kütüphanesi in İstanbul. First section of the study elaborates on Ottoman miniature art, calligraphy and material in calligraphy by giving information about the sources on the subject and the researches done previously and tries to identify the place of the mentioned manuscript within the arts of the book. In the catalogue section, selected/ examined miniatures have been described and drawings and explanations of the materials related to our subject have been placed. In the last section, an overall evaluation has been made in the context of description, function, classification and comparison of materials examined.