Nasuh Çelebi (Mustafa el-Belgradi)’nin Terşihat İsimli Eseri

Abstract

TERŞÎHÂT'IN ÖZETİ Kitab-ı Terşîhât, Nasûh Çelebî tarafından 16.yy.da, Osmanlı Türkçe'siyle yazılmış derleme türü bir eserdir. Araştırmalarımıza göre Terşîhât Çelebî'nin tek eseridir. Eserin çeşitli kütüphanelerde 14 ayrı nüshası vardır. Nasûh Çelebî eserini beş bölüm üzerine inşa etmiştir: I.Bölümde bazı ayet ve hadisler tasavvuf açısından ele alınmıştır. II.Bölümde ilk sûfîler ve çeşitli tasavvufî yaklaşımlar III.Bölümde çeşitli yönleriyle Nakşibendiyye IV.Bölümde kadîm felsefe ve İşrâkilik V.Bölümde ise Merâtibü'l-Vücûd ve Âlem-i Misâl konuları ele alınmıştır. Nasûh Çelebî, ele aldığı konuları terşîh başlığı altında incelemiştir. Terşîh Edebiyatta sözü özlü söyleme sanatı diye tanımlandırılmaktadır. Yazar, eserini oluştururken tasavvuf ve felsefe alanında elliyi aşkın kayda değer eserden yararlanmıştır. Eserin sonunda da yararlandığı kaynakları belirten bir fihriste yer vermiştir. THE SUMMERY OF TERŞÎHÂT Kitab-ı Terşîhât was written by Nasuh Çelebî in 16th century in Ottaman Turkish. According to researchers, this is Çelebi's only book. Fourteen copies of this book are available in several libraries. Çelebî based his work on five sections: In the first section, some verses of the Koran an sayings of Hz. Muhammed are handled in the light of mysticism. In the second section first sufis and several mystical approachees are considered. In the third section is devoted to Nakşibendiyye Antik philosophy and İşarîlik are considered to be the main concern in the fourth section. In the last section Meratibü'l-Vücûd ve Âlem-i Misâl are handled. In his work Çelebî, researched these subjects in teh light Terşîh, that is expressing meanings using elaboration. Nasûh Çelebî, made use of more than 50 books in mysticism and philosophy in writing Kitab-ı Terşihât. In the end of his work, t