İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Bilim ve Bilimsel Süreç Kavramlarına İlişkin Algıları: Nitel Bir Araştırma

Abstract

Günümüzde eğitim öğretimin özellikle de fen öğretiminin en önemli amacı fen okuryazarı bireyler yetiştirmektir. Fen okuryazarlığının ana bileşenlerinden biri bilimin doğasını anlamaktır. Bilimin doğasnı anlamak ise bilimi ürün ve süreç olarak değerlendirebilmeyi, bilim insanını ve özelliklerini çağdaş bilim anlayışı doğrultusunda tanımlamayı gerektirir. Buradan yola çıkılarak düzenlenen bu çalışmada; sekizinci sınıf öğrencilerinin (15 kız, 11 erkek) bilim, bilim insanı ve bilimsel süreç kavramlarından ne anladıkları tespit edilmiş ve yorumlanmşştır. Araştırmaya bir devlet okulunun sekizinci sınıfına devam eden öğrencilerden rastgele seçilen 26 öğrenci katılmıştır. Öğrencilere önce araştırma sorularına cevap aramak üzere hazırlanan “Bilim Nedir Görüşme formu” verilmiş, ölçeğe verilen cevaplar açık kodlama yoluyla değerlendirilmiş ve yerleşik teoriye (grounded theory) uygun şekilde savlar geliştirilmiştir. Geliştirilen bu savlar, araştırma sürecinde oluşturulan hikâye ve resim gibi diğer öğrenci ürünleri üzerinde yapılan doküman analizi ile test edilmiştir. Bu veri çeşitlemesi araştırmanın geçerlik güvenirlik ölçüsünü de ortaya koymuştur. Araştırmasonucu ortaya konan ve çeşitli veri kaynaklarından elde edilen verilerle desteklenen savlarla, araştırmaya katılan öğrencilerin geleneksel bilim anlayışına daha yakın oldukları vurgulanmıştır.

This research study is designed to identify the 8th graders’ understandings about “science”, “scientist” and “the scientific process.” It consisted of 26 (15 females, 11 males) elementary school students who were randomly selected from an elementary school in Istanbul. This was a qualitative research in nature for several reasons. First, the nature of research questions posed guided the researchers to focus on specific situations or people. It also required the researchers to put emphasis on words rather than numbers. Because of the lack of predetermined categories of analysis, the research is more in-depth, open, and detailed. The data collected throughout the research shaped the analysis of the data and the rest of the research. Findings reveal that participants hold traditional views about science,scientist, and the scientific process.