Beyaz yakalı işçilerde örgütlenme : Türk bankacılık sektöründe bir alan araştırması

Abstract

BEYAZ YAKALI İŞÇİLERDE ÖRGÜTLENME: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE BİR ALAN ARAŞTIRMASI ÖZET 20. yüzyıl boyunca istihdamdaki payları sürekli artan beyaz yakalı işçiler, bugün işçi sınıfının en önemli bileşeni haline gelmişlerdir. Böylece sendikaların ağırlıklı olarak mavi yakalılardan oluşan geleneksel üye tabanı zayıflamıştır. Artık sendikaların potansiyel üyelerini büyük oranda beyaz yakalı işçiler oluşturmaktadır. 21. yüzyılda beyaz yakalı işçilerin örgütlü mücadeledeki etkinliğinin ve sendikaların onları örgütlemedeki başarısının genel sendikal hareketin gücü açısından belirleyici olması muhtemel görünmektedir. Buna karşın beyaz yakalılar tarihsel olarak, hem sayısal hem de etkinlik anlamında görece zayıf bir örgütlenme yapısına sahip oluşlardır. Zayıf örgütlenme yapısı, özellikle 1980 yılından itibaren yaygın uygulama alanı bulan neo-liberal politikalarla birlikte açıkça görülmeye başlamıştır. Neo-liberal dönemde emeğin temel maliyet unsuru olarak kabul edilmesiyle beyaz yakalıların görece sahip oldukları ayrıcalıklar tümüyle ellerinden alınmış ve çalışma koşulları mavi yakalılardan farksız hale getirilmiştir. Söz konusu gelişmeler karşısında beyaz yakalılar, genel gidişatı etkileyebilecek bir örgütlü mücadele yürütememişlerdir. Birçok açıdan böylesine önemli hale gelen beyaz yakalı işçilerin, geleneksel sendikal mücadeleden uzak olan zayıf bir örgütlenme yapısına sahip olmaları, temel bir örgütlenme sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Buradan hareketle çalışmanın temel amacı, beyaz yakalı işçilerin sorunlu örgütlenme karakterini ortaya koymak ve söz konusu karakteri şekillendiren faktörleri açığa çıkarmaktır. Bu çerçevede Türkiye’de söz konusu sorunu yansıtan, dolayısıyla çalışmanın amacına en uygun sektör görünümünde olan bankacılık sektöründe bir alan araştırması yapılmıştır. Araştırmada nitel yöntem tercih edilmiş; veriler derinlemesine görüşmeler aracılığıyla derlenmiştir. Araştırma sonucunda beyaz yakalılardaki gevşek örgütlenme yapısının boyutlarına ve gevşek örgütlenme yapısını belirleyen faktörlere ilişkin bulgular elde edilmiştir. THE ORGANIZATION IN WHITE COLLAR WORKERS: A FIELD RESEARCH IN TURKISH BANKING SECTORThe contribution in employment of the white-collar workers has continuously grown throughout the 20. century. As a result, they have become the most crucial component of the current working class. So far the white collar workers appear to be the potential members of the unions. In 21. century it’s likely that the efficacy of the white-collar workers in organized struggle and the succes of the unions in organizing them is a determing factor with respect to the power of the universal unionist action. However the white collars had historically a relatively weak organizational structure both quantitif and efficiency aspects. The white-collars are deprived of their relatif privileges following the recognition of the labor as a basic cost factor and their working conditions became no more different than the blue-collars. In view of these facts the white-collars could not carry out any organized struggle that might effect the course of events. White-collar workers who in several ways to came to such important the fact that the weak organizational structure which avoid the traditional unionist struggle is a major organisation issue. Hence the main aim of our study is to display the aspects of the problematic organizational character of the white-collar workers and to clarify the factors shaping this character. In this context a field research has been conducted in the banking sector that appropriates the aim of study and reflects this problem in Turkey. In the research qualitative method has been prefered and the data has been compiled through depth interview.