Konişmento ve blokzincir teknolojisi

Abstract

Yapay zeka ve blok zincir teknolojisinin hızla geliştiği ve ilerlediği dijital çağda halihazırdaki hukuk sisteminin bu teknoloji ile oluşturulan sözleşme ve elektronik ticari belgelere ne şekilde uygulanacağı, bu şekilde oluşturulan elektronik-dijital belgelerin geçerli sayılıp sayılmayacağı, mevcut hukuki düzenlemelerin yeterli olup olmadığı sorularını gündeme getirmektedir. Kıymetli evrak niteliğini haiz olması sebebiyle diğer deniz taşıma senetlerinden ayrılan ve uluslararası deniz yolu ile taşımacılığın olmazsa olmaz belgesi olan konişmentonun da fiziki olarak hazırlanmasının yanı sıra dijital ortamda hazırlanması durumunda da benzer sorunların tartışılması gündeme gelmektedir. Bu kapsamda ülkemizdeki mevcut hukuki düzenlemelerin gelişen teknoloji kapsamında kullanılan blokzincir konişmentolarda ne şekilde değerlendirileceği de tartışma konusu haline gelmiştir. Nitekim konişmentonun fiziki olarak teslim edilememesi ve taşıyanın malları, mücbir sebep veya postada yaşanan birtakım sorunlar sebebiyle, konişmento ibraz edilmeden teslim etmek zorunda kaldığı ya da bu hallerde taşıyanın sorumluluğunun boyutu ile ilgili yaşanan hukuki uyuşmazlıklara ilişkin çözüm önerilerinden biri de dijital ortamda oluşturulan blokzincir konişmento kullanımıdır. Uygulamada sağladığı kolaylığa rağmen hukuki zeminde yeterli düzenleme olmadığı veya klasik kağıt konişmentonun daha güvenilir olduğu düşüncesiyle pek çok tacir, fiziki konişmentoya güvenmeyi tercih etmektedir. Çalışmamızda konişmentonun genel olarak tanımı, özellikleri ve türlerinden bahsedildikten sonra zaman içerisinde ortaya çıkan ihtiyaçlarla oluşturulan elektronik konişmentodan ve elektronik konişmentonun yetersiz kaldığı noktalarda blokzincir teknolojisi kullanılarak oluşturulan blokzincir konişmentodan bahsedilerek belirtilen konuların karşılaştırmalı uluslararası hukuk ve Türk hukuku bağlamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

In the digital age where artificial intelligence and blockchain technology are rapidly developing and advancing, how the current legal system will be applied to contracts and electronic commercial documents created with this technology, whether electronic-digital documents created in this way will be considered valid, and whether the current legal regulations are sufficient are brought to the agenda. Similar problems are being discussed in the case of the bill of lading, which is distinguished from other maritime bills of transport due to its negotiable instrument nature and is an indispensable document for international maritime transportation, in addition to its physical preparation in a digital environment. In this context, how the current legal regulations in our country will be evaluated in the blockchain bills of lading used within the scope of developing technology has also become a matter of discussion. Indeed, one of the solution proposals regarding the legal disputes experienced in cases where the bill of lading cannot be delivered physically and the carrier has to deliver the goods without presenting the bill of lading due to force majeure or some problems experienced in the mail, or in such cases, the extent of the carrier's liability is the use of the blockchain bill of lading created in a digital environment. Despite the ease it provides in practice, many merchants prefer to rely on physical bills of lading because there is not enough regulation on the legal ground or because they think that the classic paper bill of lading is more reliable. In our study, after discussing the general definition, features and types of bills of lading, we aimed to evaluate the electronic bill of lading created with the needs that emerged over time and the blockchain bill of lading created using blockchain technology in the points where the electronic bill of lading is inadequate, and to evaluate the mentioned issues in the context of comparative international law and Turkish law.