İMKB’de işlem gören şirketlerin döviz açık pozisyonlarının karlılık üzerine etkisinin sektörel olarak incelenmesi

Abstract

Günümüzde yurtiçi ve yurtdışında bir çok ulusal ve uluslararası şirket dönem dönem yaşanan finansal krizlerin olumsuz etkilerini ve yaşadıkları çeşitli karlılık problemlerini bertaraf edebilmek amacı ile farklı planlama modelleri üzerine çalışmaktadırlar. Bilanço ve gelir tablolarında çeşitli enstrümanlar kullanarak ve bu enstrümanları kullanım amaçlarını/ şekillerini farklılaştırarak karlılıklarını arttırma yoluna gitmektedirler. Çoğu kez döviz tasarruflarını arttırmak veya azaltmak suretiye şirket karlılıklarına pozitif etki yapılması hedeflenmektedir. Gelecek dönem tahminlerini başarılı yapan finans yöneticileri başarıya ulaşırken yapamayanlar ise işletmelerini ciddi zarar ve maddi külfetle karşı karşıya bırakmaktadırlar. Bu çalışmada halka açık olan İMKB şirketlerinin, ekonomik birimler tarafından enflasyonu dizginleyebilmek adına düşük kur politikasının izlendiği bir dönemde ellerinde tuttukları döviz rezervlerinin karlılıklarına etkileri araştırılmaktadır. Bu yapılırken döviz kuru ve enflasyon ilişkisi ile birlikte küreselleşme ve yabancı sermaye ile döviz kurları arasındaki ilişkiler de açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın İMKB şirketleri ile ilgili model kısmında ise yurtiçi sermaye piyasalarında faaliyet gösteren 44 sektör ve bu sektörlere ait şirketlerden oluşan bir veri tabanı oluşturulmuş, ilgili şirketlerin rakamları hesaplanarak 2005 ve 2007 yılları arasında gereçekleştirdikleri yıllık bileşik büyüme oranı içinde döviz kuru etkisinin rakamsal olarak hesaplanmasına çalışılmıştır. Kuru ve Enflasyon İlişkisi, Döviz Açık Pozisyonu, İMKB Şirketleri, Ekonomi, TürkiyeCompanies (both in Turkey and abroad) frequently resort to various financial planning models in order to combat the negative impact of financial crises and low profitability. A variety of instruments are utilised in order to boost profits. Increasing or decreasing the company’s foreign exchange reserves is a common technique. Those company managers who are able to correctly forecast the future macroeconomic environment are rewarded; whereas the less successful ones burden their companies with a hefty loss. Our study investigates the impact of a company’s foreign exchange reserves on net profit for publicly traded companies on the Istanbul Stock Exchange, in a macroeconomic environment where a strong domestic currency has often been favoured in order to curb inflation. In doing so, we have also tried to analyse the relationship between exchange rates and inflation, and the relationship between globalisation, international capital movements and exchange rates. We have formed a database for companies in 44 different sectors and analysed the f/ x related impact on growth figures between 2005 and 2007. Foreign exchange rate and inflation relationship, Short f/ x position, ISE companies, Economy, Turkey