Öğretmenlerin değer yargılarının eğitim süreçlerine etkisinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin eğitim süreçlerine ilişkin kişisel değer yargıları açısından öğretmenler arasındaki farklılıkları ve farklılıkların okul ortamı ve verilen eğitim üzerindeki etkilerini öğretmen görüşleri çerçevesinde anlamaya çalışmaktır. Araştırma nitel yöntemle gerçekleştirilmiş, verilerin toplanmasında yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacıların geliştirmiş olduğu yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme sorularının geliştirilmesinde, öncelikle alan yazın taranmış ve okumalar yapılmıştır. Bu okumalar doğrultusunda görüşme soruları oluşturulmuştur. Uzman görüşleri alınarak ve pilot görüşmeler yapılarak sorular geliştirilmiştir. 40 öğretmen ile 2007–2008 öğretim yılında görüşmeler yapılmış, elde edilen veriler birçok kez okunarak kategorileştirilmiş ve içerik analizi yoluyla değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin eğitim süreçleri açısından (disiplin, öğrenci değerlendirilmesi, öğretmen performansının değerlendirilmesi, insan ilişkileri) farklı değer yargılarına sahip olduğu ve bu farklılıkların zaman zaman öğretmenler arasında anlaşmazlıklara ve çatışmalara sebep olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin disiplin ve öğrenci değerlendirme sürecine ilişkin farklı değer yargılarına sahip olmasının öğrenciler üzerinde daha çok olumsuz etkiler yarattığı konusu görüşmeye katılan öğretmenlerin ifadelerinden çıkan bir diğer sonuçtur. Bu araştırmadan elde edilen bulguların farklı yöntemlerle farklı gruplar üzerinde daha ayrıntılı olarak incelenmesi yararlı olacaktır.