Publication: Anonim şirketin kendi hisse senetlerini iktisap etme yasağı
Abstract
Anonim şirketlerin hisse senetlerini devretmeleri, kural olarak serbest olmasına rağmen, şirket esas sözleşmesiyle veya kanun tarafından hisse senetlerinin devri yasaklanmış veya sınırlanmış olabilir. Kanun tarafından getirilen sınırlamalardan biriside, Ticaret Kanunu'nun 329. Maddesinde yer alan; anonim şirketin kendi hisse senetlerini iktisap etme yasağıdır. Bu maddeye göre; anonim şirket kendi hisse senetlerini satın alamayacak ve rehin olarak kabul edemeyecektir. Böyle bir yasağın düzenlenmesinin en önemli amacı; şirket alacaklılarına karşı sorumlulukları şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı olan şirket ortaklarının ve şirket alacaklılarının korunmasıdır. Çünkü şirketin kendi hisse senetlerini ortaklarından satın alması sonucu, bu hisse senetlerinin bedellerinin ödenmesi sermayeden iade sayılacaktır ve şirket sermayesinde eksilmeye neden olacaktır. Anonim şirketlerde, sermayenin korunması ilkesi şirkete hakim olan en önemli ilkelerden birisidir. TTK' nun 329. maddesinde getirilen söz konusu yasağa, ihtiyaçlar doğrultusunda bazı istisnalar getirilmiştir. Fakat maddede istisna olarak sayılanlar dışında kalan bazı hallerde de, şirket kendi hisse senetlerini iktisap edebilmekte ve rehin olarak kabul edebilmektedir. Ayrıca madde bazı durumlarda, özellikle de karşılıklı katılmanın en büyük örneği olan holding- yavru şirket ilişkilerinde yetersiz kalmaktadır. İncelememizin sonunda, anonim şirketlerin hisse senetlerini iktisap etmelerini ve rehin olarak kabul etmelerini yasaklayan bu maddenin, şirketin malvarlığını koruyucu niteliğe sahip olduğu, maddede yer alan istisnaların dışında da istisnaların olduğu ve bir anonim şirket tipi olan holdingler için uygulanmasında güçlüklerle karşılaşıldığı sonucuna varılmıştır. ÖZGEÇMİŞ 21.10.1077 yılında İstanbul'da doğdu. Ortaokul ve lise eğitimini Sakarya kolejinde bitirdi. 2000 yılında, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Aynı yıl Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Özel Hukuk Bilim Dalı'nda yüksek lisans eğitimine başladı. Hukuk fakültesinden mezun oldukta sonra, avukatlık stajını tamamlayarak, avukatlık ruhsatını alarak 2002 yılında mesleğe başladı. Halen İstanbul Ticaret Üniversitesi'nde Araştırma Görevlisi olarak çalışmaktadır. Name and Surname : Rabia Eda Giray Field:: Law Programme: Private Law Supervisor: Prof. Dr. Merih Kemal Omağ Corporation Shares, İncorporated Company
Although it might be limited or restricted by law or by the corporation' s articles of association, the transfer of corporation shares is free as a principle. One of the law based restrictions is stated in the article 329 of Turkish Commercial Code (TCC).This article indicates a prohibition that, a corporation can neither acquire its own shares nor accept these shares as a security. The main aim of such a restriction is to protect the creditors of the corporation and the corporations' sharers who are responsible for the debts of the corporation with and up to the capital amount they have subscribed. If the shares are acquired by the corporation from the sharers, the payment made to the sharers will be deemed as returning of the capital and this will cause decrease in corporation's capital. Preserving the corporation' s capital is one of the most important principles governing the corporations. Due to necessities, some exceptions to the restriction stated in the article 329 of TCC, have been provided and stated in the same article. However, these exceptions do not cover all the ways by which a corporation can acquire or accept as security, its own shares. Addition to this, mentioned article stays unsatisfactory for certain occasions, particularly for the holding-daughter company relations which is the leading example of reciprocal participation. At the end of this dissertation, it is concluded that the article, banning the corporation to acquire and/ or accept as security its own shares, has an asset protecting nature and that there are other exceptions than these ones stated in the mentioned article and that application of it for the holdings creates insufficient results.
Although it might be limited or restricted by law or by the corporation' s articles of association, the transfer of corporation shares is free as a principle. One of the law based restrictions is stated in the article 329 of Turkish Commercial Code (TCC).This article indicates a prohibition that, a corporation can neither acquire its own shares nor accept these shares as a security. The main aim of such a restriction is to protect the creditors of the corporation and the corporations' sharers who are responsible for the debts of the corporation with and up to the capital amount they have subscribed. If the shares are acquired by the corporation from the sharers, the payment made to the sharers will be deemed as returning of the capital and this will cause decrease in corporation's capital. Preserving the corporation' s capital is one of the most important principles governing the corporations. Due to necessities, some exceptions to the restriction stated in the article 329 of TCC, have been provided and stated in the same article. However, these exceptions do not cover all the ways by which a corporation can acquire or accept as security, its own shares. Addition to this, mentioned article stays unsatisfactory for certain occasions, particularly for the holding-daughter company relations which is the leading example of reciprocal participation. At the end of this dissertation, it is concluded that the article, banning the corporation to acquire and/ or accept as security its own shares, has an asset protecting nature and that there are other exceptions than these ones stated in the mentioned article and that application of it for the holdings creates insufficient results.