İslam Din Eğitimi İçin Alternatif Bir Model: Eleştirel Din Eğitimi Yaklaşımı

Abstract

Eleştirel Din Eğitimi yaklaşımı Andrew Wright tarafından İngiltere’de geliştirilen pedagojikbir din eğitimi yaklaşımıdır. Bu yaklaşım fenomenolojik ve yapılandırmacı din eğitimi yaklaşımlarınıeleştirerek din eğitimin temelinde ‘hakikati arama’ ve ‘hakikat üzere yaşama’ ideallerininolması gerektiğini ileri sürer. Eleştirel Din Eğitimi, Eleştirel Realizm felsefesininontolojik realizm, epistemik rölativizm ve yargısal rasyonalite prensipleri üzerine temellendirilmiştir.Ayrıca bir öğrenme teorisi olarak Değişkenlik Teorisi benimsenmektedir. Din öğretimindetemel amaç, öğrencilere akılcı, eleştirel ve yansıtıcı düşünme becerileri kazandırarakonların dini okuryazarlık geliştirmeleri, böylece modern dünyada kendi inançları ve farklı dinive seküler dünya görüşlerini anlamlandırabilmeleri olarak belirlenmiştir. Eleştirel Din Eğitimininliberal eğitim sistemleri dışında, bir din veya mezhep odaklı din eğitimi sistemlerine deuygulanabileceği ileri sürülmektedir. Bu çalışmanın amacı Eleştirel Din Eğitimi yaklaşımınınİslam Din Eğitimi’nde öğretim ve öğrenmenin geliştirilmesindeki rolünü incelemektir. Çalışma,Eleştirel Din Eğitimi’nin teolojik, felsefi ve pedagojik temellerini, sonrasında da bu yaklaşımınİslam Din Eğitimi’ne yansımalarını merkeze alan alan bir literatür araştırmasını içermektedir.

Critical Religious Education has been developed by Andrew Wright in the UK. According to this approach, religious education should aim at pursuing ‘truth’ and cultivating ‘truthfulness’. Critical Religious Education is grounded on the three premises of the Philosophy of Critical Realism: ontological realism, epistemic relativism and judgemental rationality. Furthermore, this approach adopts the Variation Theory as a learning theory. In Critical Religious Education, the primary aim of religious education is to develop learners’ religious literacy by providing them with rational, critical and reflective thinking skills, thus helping them to make sense of their faith identity as well as those of other religious and secular worldviews in the modern world. Although being developed in a Western-liberal society, this approach is claimed also to be applied into confessional contexts. This article includes a literature review examining, first, the theological, philosophical and pedagogical basis of Critical Religious Education, then, its contributions to Islamic Religious Education.