Ekim 1995-Dinar depremi

Abstract

Alp-Himalaya kuşağında yer alan (ilkemizde zaman z a m a n mal ve can kaybına- sebep plan şiddetli depremlerin vuku bulduğu bilinmektedir. İşte b u n l a r d a n b i r i s i d e 1 Ekim 1995'de D i n a r y ö r e s i n d e m e y d a n a gelmiştir.

Afyonkarahisar, D e n i z l i , İsparta, Burdur ve Uşak illerini de içine alan, n i s p e t e n geniş bir a l a n d a hissedilen d e p r e m , D i n a r ve yakın çevresinde önemli ölçüde t a h r i b a t a yol açmıştır. Bu sebeple, 1 Ekim 1995'deki yer sarsıntısına "Dinar Depremi" adı verilmiştir.

N i t e k i m , 6.1 magnitüdündeki bu d e p r e m d e en çok sarsılan yer, D i n a r v e yakın çevresi olmuştur. Burada, 90 kişi hayatını kaylsetmiş; 243 kişi muhtelif d e r e c e d e y a r a l a n m ı ş v e a y n c a y a k l a ş ı k 40 000 konut da hasar g ö r m ü ş t ü r .

D e p r e m d e , yerleşme ü n i t e l e r i , kara ve demiryolları gibi beşerî tesislerde m e y d a n a gelen h a s a r l a r ı n yânı sıra, tansiyon çatlak ve yarıkları, kaya p a t l a m a s ı , akarsu yataklarında göçmelerle, kaynak sularında renk ve debi değişiklikleri gibi doğal çevrede de önemli bazı olaylar gözlenmiştir.

Dinar ve yakın çevresinde sarsıntının ana. sebebi arazinin tektonik b a k ı m d a n duyarlı bir z o n d a yer almaşıdır. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Afet İşleri Genel M ü d ü r l ü ğ ü ' n c e h a z ı r l a n a n Türkiye D e p r e m Bölgeleri H a r i t a s ı ' n d a da sözü edilen yöre, 1, derecede d e p r em sahası i ç e r i s i n d e kalmaktadır.

Arazide kuzeydoğu-güneybatı doğrultum faylar, ana orografik hatları belirlediği gibi tektonik çöküntü havzalarının sınırlarını da az çok tayin etmiştir. Arazi gözlemlerimize göre d e p r e m i n en çok etkili olduğu kesimler de t e k t o n i k d e p r e s y o n u n faylı sınırına, rastlamaktadır. Burası, aynı z a m a n d a suya doygun alüvyal formasyonların ve b u n u n altında karstik formasyonların b u l u n d u ğ u kesimdir. Buna göre yöredejmku b u l a n d e p r e m i n , büyük ölçüde t e k t o n i k kökenli olmakla birlikte yeraltındaki karstik boşlukların varlığı da dikkate alındığında esasta, tektono-karstik kökenli olduğu söylenebilir.