Çevre yönetim sistemi ISO 14000 standartları ve Arçelik A.Ş.’nde bir uygulama

Abstract

Çevre Yönetim Sistemi, örgütlerin çevreye verdiği zararları en aza indirmeyi amaçlayan bir sistemdir. Çevre Yönetim Sisteminin beraberinde getirdiği ISO 14000 Standardlar serisi ise işletme çevresinde giderek artan çevre baskılarını karşılayacak araçlar sunar. Bu çalışmanın amacı, Çevre Yönetim Sisteminin ve bu sistemde uluslararası hale gelmiş olan ISO 14000 Standardlar serisinin uygulamasını incelemektir. Çevre kirlenmesi ve çevre sorunları denince akla ilk gelen işletmelerdir. Çünkü sanayinin vazgeçilmez birimlerinden olan işletmeler, sanayileşme kargaşası içerisinde her türlü kaynağı temin ettiği doğayı sorumsuzca kullanmaya başlamış ve kaynakları sınırlı olan bir dünyada sınırsız bir büyüme gerçekleştirmeye çalışmıştır. İşletmelerin yaptıkları faaliyetler sonucu oluşan çevre kirliliği unsurları sular, katı atıklar, hava, gürültü, radyasyon ve toprak kirlenmesi şeklinde sınıflandırılmaktadır. Günümüzde işletmeler politikalarını toplumsal ve ekolojik çevre içinde yeniden belirlemektedir. Çevre kalitesi, Toplam Kalite olgusu içinde yer almakta ve önemi her geçen gün giderek artmaktadır. Çevre dostu ürün, teknoloji ve yatırımları olan işletmeler, uluslararası düzeyde rekabet avantajı kazanmaktadır. Çevre Yönetim Sistemi ile kuruluşlar belirlenen çevre yönlerinin kaynak teşkil ettiği hedef ve amaçları başarmak ve iyileştirmek amacıyla çevre risk ve fırsatlarına sistematik yaklaşımlarda bulunur. Çevre Yönetim Sisteminin elemanları çevre politikası, çevre kuruluşun yapısı veya çevre yönetiminin işlemlerle bütünleştirilmesidir. Etkin bir Çevre Yönetim Sisteminin en büyük yararı çevrenin korunmasıdır. ISO 14000 Standardlarının başlıca amacı, ulusal Çevre Yönetim Standardlarındaki çatışmalar yüzünden var olan ticaret engellerinin kaldırılmasıdır. Bu standardlar gönüllülük esasına dayanır. İşletmeler ISO 14000 sertifikasını Çevre Yönetim Sistemini daha iyi uygulamaya yardım etmek ve amaçlarına ulaşmada hız kazanmak için kullanırlar. ISO 14000 Standardlar serisinde 20'den fazla standard vardır fakat bunların içinden sadece ISO 14001 Standardı sertifikasyona süreç liderliği içerir. Diğer standardlar rehber niteliğindedir. ISO 14001'in üç önemli özelliği kapsamlı olması, sürekli güncellenebilir olması ve sistem yaklaşımına dayanmasıdır. ISO 14000 Standardlarının uygulaması Arçelik A.Ş. Eskişehir Buzdolabı İşletmesi'nde incelenmiştir. İşletmenin ISO 14000 Standardına sahip olması, rakiplerine karşı bir üstünlük elde etmesini sağlamakta aynı zamanda hem içi hem de dışarıdaki topluma karşı olumlu bir çevre imajı oluşturmaktadır. Bunların yanında işletmenin halkla ilişkiler faaliyetlerinde önemli bir araç durumundadır.