Finansal liberalizasyon ve tasarruf-yatırım-büyüme ilişkisine etkisi: Türkiye örneği

Abstract

FİNANSAL LİBERALİZASYON VE TASARRUF-YATIRIM-BÜYÜME İLİŞKİSİNE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Dünya ekonomisi 1970’lerden itibaren önemli bir değişimin içine girmiş, globalleşme olarak da anılan bu süreç ulusal ekonomilerin mali sistemlerinin de entegrasyonunu getirmiş, uluslararasılaşan mali sistemlerin dışa açılması ve liberalizasyonu konusunda zengin bir literatür oluşmasını sağlamıştır. Türkiye de bu sürece katılmış, 1980 yılında başlayan kapsamlı bir liberal ekonomiye geçiş programını uygulamaya koymuştur. Yurtiçi mali piyasaların serbestleştirilmesi ve uluslararası mali sisteme entegre edilmesi de 1980 sonrası programın önemli bir ayağını oluşturmuştur. Sözkonusu finansal piyasa reformlarıyla, ülke ekonomisinin 1970’lerin sonlarında bozulan makro dengelerinin stabilize edilmesi hedeflenmiştir. Finansal piyasaların serbestleştirilmesi ve sermaye hesabının dışa açılması, yabancı sermaye akımlarıyla finanse edilen ihracat yönlü yeni bir büyüme modelinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Yabancı sermaye akımlarına bağımlı hale gelen ekonomide, genişleme dönemlerini takip eden krizlerin yaşandığı bir finansal döngü ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, beraberinde son derece maliyetli finansal krizleri getiren bu büyüme rejiminin Türkiye ekonomisi üzerinde doğurduğu sonuçlar irdelenmeye çalışılmıştır. Finansal piyasaların liberalleştirilmesiyle amaçlanan tasarruf artışıyla yaşanacak yatırım ve büyüme artışının gerçekleşmediği, ekonominin yabancı sermaye akımlarına bağımlı hale geldiği bir yapının ortaya çıktığı görülmüştür.

FINANCIAL LIBERALIZATION AND ITS IMPACTS ON SAVING-INVESTMENT-GROWTH RELATIONSHIP: THE CASE OF TURKEY The world economy has entered a new phase starting from the 1970’s. This process also known as globalization has brought the integration of global economies and caused the apperance of a vast research literature about the internationalization of the global financial system. Turkey, moving with the flow, initiated a new economy-wide liberalization program. The liberalization of the domestic financial system and its integration with the global international financial system was a crucial part of the program. These financial reforms aimed at stabilizing the economy whose macroeconomic indicators worsened by the end of 1970’s. The liberalization of the domestic financial system and the capital account has brought a new export-based growth model which is financed by foreign capital flows. A new financial cycle of boom-and-bust cycles ending with severe crisis has appeared as a result of the new growth model. With this study, it is aimed to examine the effects of this new growth model which brought with it costly financial crisis on the Turkish economy. It is seen that growth through the increse in savings and investments, which was the objective of the financial reforms, did not realize and the economy was made dependant on foreign capital flows.