Yeminli mali müşavirlik mesleğinde disiplin suçu

Abstract

Günümüzde kurumsallaşan şirketler, çeşitli araçlarla gerek yurtiçinden gerekse yurtdışından giderek daha çok fon sağlama yoluna gitmektedirler. Dolayısıyla bu şirketlere yatırım yapan veya kredi veren kişi ve kuruluşlar için doğru ve güvenilir mali tablolara ihtiyaç her zamankinden daha fazla artmıştır. Öte yandan, Devletin ekonomik yaşam içindeki görev ve fonksiyonlarının büyük ölçüde artması ve kamu harcamalarının finansmanında, vergiye olan ihtiyacın büyümesi, vergi denetiminde yeni arayışlara neden olmuştur. Verimli ve etkin bir vergi denetimi de ancak sağlıklı mali tablolar üzerinden yapılabilir. Dolayısıyla, şirketlerin mali tablo ve beyannamelerinin doğru ve güvenilir olması Devlet açısından da büyük önem taşımaktadır. Mali tabloların doğru ve güvenilir olması, bu tabloların bağımsız ve tarafsız bir anlayışla denetlenmesine bağlıdır. İşte bu noktada bir denetim mesleği olarak yeminli mali müşavirlik mesleği ortaya çıkmıştır. Yeminli mali müşavirlik mesleğinin, kendisinden beklenen işlevini yerine getirebilmesi için yüksek ahlaki ve mesleki standartların korunması ve geliştirilmesine gereksinim vardır. Bu gereksinim de disiplin uygulamalarının önemini artırmaktadır. Bu anlayışla tezimizde; disiplin suçu kavramı, bu kavramın ceza hukukundaki suç kavramından ayırt edilmesi, mesleğin hukuk düzeni, bu kapsamda mesleğin tanımı ve konusu, meslek mensuplarının uymak zorunda oldukları kurallar, mesleğin özellikleri, genel olarak kusur kavramı ve mesleki özene aykırılık (meslek kusuru) anlatılarak, çalışma ve davranış (ahlak) kurallarına uyulmaması halinde ortaya çıkan disiplin suç ve cezaları ile kovuşturma usul ve esasları açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca, bu çalışmada ceza ve idare hukukunun unsurlarından disiplin hukukunda geçerli olması gereken ilkeleri belirleme çabası güdülerek, ceza hukukunun disiplin hukukuna yansımalarına yer verilmiştir. Tezimizde yeminli mali müşavirlerin uyması gereken çalışma ve davranış (ahlak) kuralları açıklanırken aynı zamanda Türkiye dışındaki bazı yakın meslek kuruluşlarının çalışma ve davranış (ahlak) kuralları da ele alınmıştır. Bu seçimde TÜRMOB'un da üyesi bulunduğu IFAC'ın (International Federation Of Accountants) ahlak yasası ile denetim mesleğinin dünyada en çok geliştiği ülkelerden biri olan Amerika Birleşik Devletleri'ndeki AICPA'nın (American Institue Of Certified Public Accountants) davranış kuralları örnek olarak alınmıştır.