Organizasyon ve temel fonksiyonlar açısından Türk mali piyasaları ve piyasalar arası etkileşim

Abstract

THE STRUCTURE OF TURKISH FINANCIAL MARKETS AND INTERACTION BETWEEN THESE MARKETS The main object of this thesis is to prepare a detailed document analysing the structure of and the factors having influence on the Turkish financial markets In the first part of thesis, Turkish financial markets has been grouped into two parts- organized and unorganized markets. The Turkish Central Bank (CBOT) Interbank Money Market, the CBOT Open Market Operations Market, the CBOT Foreign and Effective Exchange Market, the ISE Bonds and Bills Market, the ISE Stock Market, the ISE International Market, Istanbul Gold Exchange, The ISE Clearing and Settlement Bank Money Market are explained in the part of organized markets. Over the counter of all the above markets are also explained in detail. In the second part, some of the factors affecting the markets are explained and analysed in detail. Among these factors we can enumerate liquidity rezerv, rates in the CBOT Interbank Money Market and the ISE Repo Market, personal expenses of public sector, tax payments, treasury auction results, exchange rates, advances of treasury and collected or expended money on behalf of the government. In the last part, analysis results have been evaluated. The outcomes are; · There is negative correlation between liquidity rezerv and short term interest rates · When Turkish Central Bank sells money in the interbank money market, short term interest rates is waving on high level. · When Turkish Central Bank buys money from banks in the interbank money market, short term interest rates is waving on low level. · There is a positive correlation between short term interest rates and lower and upper rate quotation determined by the Turkish Central Bank. · There is a positive correlation between rates in the ISE Repo Market and rates in the CBOT Interbank Money Market. · There is a positive correlation between inflation, interest rates and forign exchange rates. · Short term interest rates goes up when the public sector pays personnel salaries · During the days following the tax payments, short term interest rates go up. ORGANİZASYON VE TEMEL FONKSİYONLAR AÇISINDAN TÜRK MALİ PİYASALARI VE PİYASALAR ARASI ETKİLEŞİM Tezin temel amacı, ülkemiz para, sermaye ve döviz piyasalarının yapısını, işleyiş mekanızmasını organizasyon ve temel fonksiyonları açısından incelemek ve mali enstrümanların etkilendiği faktörleri analiz etmektir. İlk bölümde, Türk Mali Piyasaları organizasyon açısından gruplandırılmıştır. Buna göre; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası(TCMB) Bankalararası Para Piyasası, TCMB Açık Piyasa İşlemleri, TCMB Döviz ve Efektif Piyasası, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Hisse Senetleri Piyasası, İMKB Tahvil ve Bono Piyasası, İMKB Uluslararası Pazar, İstanbul Altın Borsası, İMKB Takas ve Saklama Bankası Para Piyasası organize piyasalar arasında, Bankalararası Para Piyasası, Bankalararası Tahvil Piyasası, Bankalararası Repo Piyasası, Bankalararası Döviz Piyasası, Serbest Döviz Piyasası, Serbest Altın Piyasası organize olmayan piyasalar arasında detaylı olarak incelenmiştir. İkinci bölümde, Mali enstrümanları etkileyen faktörler açıklanıp detaylı olarak incelenmiştir. Bu faktörler arasında Türk Lirası likidite rezerv rakamı, TCMB Interbank Para Piyasası'nda gerçekleşen oranlar, İMKB Repo Piyasasında gerçekleşen oranlar, kamu kesimi maaş ödemesi, vergi ödemeleri, döviz kurları, enflasyon sayılabilir. Son kısımda analiz sonuçları değerlendirilmiştir. Buna göre; · Türk Lirası likidite rezerv rakamı ile kısa dönemli faiz oranları arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır. · TCMB'nin Bankalararası Para Piyasası'nda para verdiği günlerde faiz oranları yüksek olmakta, para aldığı günlerde ise düşük olmaktadır. · TCMB'nin Bankalararası Para Piyasası'nda uyguladığı alt ve üst faiz kotasyonları ile Bankalararası Para Piyasası'nda gerçekleşen faiz oranları arasında doğru yönlü bir ilişki bulunmaktadır. · TCMB Bankalararası Para Piyasası'nda gerçekleşen ortalama gecelik faiz oranları ile İMKB Repo-Ters Repo Pazarı'nda gerçekleşen oranlar arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. · Enflasyon ve döviz kurları arasında pozitif ve yüksek oranlı bir ilişki bulunmaktadır. · Enflasyon ve faiz oranları arasında farklı fonksiyonlarda olsa dahi pozitif bir ilişki bulunmaktadır. · Kamu maaş ödemelerinin yapıldığı günlerde faiz oranları artmaktadır. · Vergi ödemelerinin yapıldığı günlerden sonraki dönemlerde faiz oranları artmaktadır.