Hakim et-Tirmizi’nin Nübüvvet ve Velayet teorisi

Abstract

İçinde bulunduğumuz yüzyılda insan, geçmiş asırlardan farklı olarak modern çağın getirdiği maddî ve manevî pek çok problemle karşı karşıyadır. Fıtratı gereği hep iyiyi, güzeli ve doğruyu arayan insan oğlu, dün olduğu gibi bugün de aklının yanında ruhunu da tatmin edecek ulvî düşünceler peşindedir. Büyük bir düşünce krizi ve probleminin yaşandığı günümüzde, insanlığı karşılaştığı inanç problemleri ve ruhsal sıkıntılardan kurtarmak, onlara iyiyi ve doğruyu göstermek, sağlam bir inanç ve ahlakî değerleri kazandırmak islâm düşünürleri ve alimlerinin görevleri arasındadır. Temel islâmî ilimlerin başında yer alan kelâm ilmi, asırlar boyunca islâm düşüncesinin gelişmesi, islâm akâidinin her türlü şüpheden korunması bu alanda pek çok ilim ve fikir adamlarynyn yeti?mesinde önemli hizmetler ifâ etmi?tir. Özellikle islâm inanç sistemi çeşitli Bâtinî yorumlarla karşı karşıya gelmiş ve nübüvvet müessesesi zedelenmekle yüz yüze kalmştır. Tez konusu edindiğimiz Hakîm et- Tirmizî nübüvvet ve velâyetle ilğili görüşleri kendisinden sonra gelen kişilerce Yslâm inançlarına zarar verecek noktaya götürülmüştür. Hâlâ günümüzde bunların tesirlerini görüyoruz. Bunlar diyorlar ki; nübüvet vahyi bitmiştir ama velâyet vahyi devam etmektedir. Bize gelen de velâyet vahyidir. Biz bu çalışmamızda söz konusu görüşleri ele almaya, irdelemeye ve Yslâm inanç sistemi açısından değerlendirmeye gayret ettik. Çalışmamızda Hakîm et- Tirmizî'nin Hatmü'l-evliyâ adlı eserini temel alarak, onun nübüvvet ve velâyet anlayışını inceledik Giriş bölümünde Hakîm Tirmizî'ye kadar olan süreçte (hicrî IV.asr'a kadar) nübüvvet ve velâyet konusunda kelâm, tasavvuf ve selef alimlerinin görüşlerini inceledik Birinci bölümde, Tirmizî'nin hayatı, eserleri ve temel görüşlerini ele aldık. İkinci bölümde Tirmizî'nin nübüvvet teorisini, vahiy, nübüvvetin çeşitleri, hatm-i nübüvvet ve velâyet anlayy?yny inceledik Son bölümde ise Tirmizî'nin nübüvvet ve velâyet teorisini Kur'ân-ı Kerim, Sünnet ve kelâm literatürü açısından değerlendirmeye tâbi tuttuk. Benim bu tezi almamda katkılarını esirgemeyen değerli hocam Prof. Dr. Bekir Topaloğlu Bey'e, araştırmamız boyunca kıymetli zamanları içerisinde bize vakit ayırarak yakın ilgi gösteren, konunun tespitinde ve tezi baştan sona okuyarak tetkik edip gerekli tashihleri yapan, tezin bu şekle gelmesinde büyük yardımları olan kıymetli tez hocam Doç.Dr. İlyas Çelebi Bey'e teşekkür ederim.