Hattat Sami Efendi'nin Çengelköyü

Abstract

Çengelköy semti, Osmanlı döneminde belirli bir zümrenin sayfiyeve mesire yeri olarak tercih ettiği önemli yerleşim yerlerindenbiriydi. Boğaziçi’nin tamamında olduğu gibi Çengelköy’de deOsmanlı döneminden günümüze gelebilmiş tarihi yapılar vardır. Butarihi yapılardan biri de, 2020 yılına kadar hâlâ ayakta durabilen, fakat daha sonra aslına uygun bir şekilde restore edilen hattat Sâmi Efendi’nin Görgeç sokağındaki konağı idi. 19. asrın önemli sanatkârlarından biri olan Sâmi Efendi, doğduğu ev hâriç, toplamda üç evde ikamet etmiştir. İkamet yeri olan asıl evi, Fatih’in Horhor Caddesi’ndeki Molla Hüsrev sokağında bulunan hanesidir. 1970’li yıllara kadar yerinde olan, fakat daha sonraki senelerde yıkılan bu ev iki katlı, ahşap bir yapıdan oluşmaktaydı. Sâmi Efendi’nin oturduğu ve yazlık olarak kullandığı diğer bir evi ise, Üsküdar/Altunizâde/Tophanelioğlu Caddesi’nde bulunan kiralık evidir. Bu evi yaklaşık iki yıl kullanan Sâmi Efendi, 20. yüzyılın başlarında Çengelköy’de yazlık olarak bir konak satın almış ve yaz aylarını burada geçirmeye başlamıştır. Vefatından sonra varislerinden geriye sadece Mahmud Suadâ isminde bir torunu kalmıştır. Bu bildiride, Sâmi Efendi’nin Çengelköy’de bulunan yazlığı, burada geçirdiği hayatı, vefatından sonra geriye kalan mirası ve bu konağın akıbeti incelenmiş ve değerlendirilmeye tabi tutulmuştur.