İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin ön okuryazarlık davranışları ile annelerinin okuryazarlığa olan ilgisi arasındaki ilişki

Abstract

İLKÖĞRETİM BİRİNCİ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖN OKURYAZARLIK DAVRANIŞLARI İLE ANNELERİNİN OKURYAZARLIĞA OLAN İLGİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİ Araştırmada, İlköğretim okulları birinci sınıf öğrencilerinin ön okuryazarlık davranışları ile annelerinin okuryazarlığa olan ilgileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmaya İstanbul il sınırları içindeki üç farklı okuldan 317 birinci sınıf öğrencisi ve bu öğrencilerin anneleri katılmıştır. Annelerin okuryazarlığa olan ilgisini ölçen anket araştırmacı tarafından hazırlanmış olup geçerlilik ve güvenirlik analizleri araştırmada açıklanmıştır. Birinci sınıf öğrencilerinin ön okuryazarlık davranışları ölçeği ise, bu yaş grubundaki öğrencilerin okula geldikleri çağda kazanmış olabilecekleri okuryazarlık davranışlarına dair 28 maddeden oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizlerine göre, araştırmanın sonuçları şunları göstermektedir: •Kız öğrenciler, erkek öğrencilere göre daha fazla ön okuryazarlık davranışları gösterme eğilimindedirler. •Okul öncesi eğitim kurumuna gitmiş olan öğrenciler, gitmemiş olanlara göre daha fazla ön okuryazarlık davranışları göstermektedirler. •Ailelerin sosyo-ekonomik düzeyleri, yaşları, eğitim durumları yükseldikçe öğrencilerin ön okuryazarlık davranışları da artmaktadır. •Düzenli bir işte çalışan annelerin çocukları daha fazla ön okuryazarlık davranışları göstermektedir. •Annelerin serbest zamanlarını okuma etkinlikleriyle geçirme ve kendilerini yazı ile ifade etme alışkanlıkları, medya okuryazarlığına olan ilgileri ve kitapla olan etkileşimleri arttıkça çocuklarının ön okuryazarlık davranışları da artmaktadır. •Annelerin basılı materyallerle olan ilişkileri ile çocuklarının ön okuryazarlık davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bulunan bu sonuçlar ışığında, çeşitli kurum ve kuruluşlara okuryazarlığın önemi ve erken yaştan itibaren desteklenmesi hususunda bazı öneriler getirilmiştir. Anahtar sözcükler: okuryazarlık, okuma-yazma gelişimi, okuma alışkanlığı, anne-çocuk etkileşimi.

THE RELATIONSHIP BETWEEN PRE-LITERACY BEHAVIOURS OF THE FIRST GRADE STUDENTS AND THEIR MOTHERS’ INTEREST IN LITERACY In this research, the relationship between pre-literacy behaviours of the first grade students and their mothers’ literacy interest has been tested. 317 first grade students that have been chosen randomly from three different schools within the city Istanbul and their mothers participated in the research. The questionnaire which measures mothers’ interest in literacy has been prepared by the researcher and the validity and reliability analysis has been explained within the research. The scale for the first graders’ pre-literacy behaviours is consisted of 28 items about literacy behaviours of children from this age group which could possibly be gained before coming to school. According to the statistical analysis gained from the research, the results of the research show that: •Girls have a tendency to show more pre-literacy behaviours than boys do. •The students with pre-school education show more more pre-literacy behaviours than the ones without pre-school education. •As the socio-economical status of families, the educational background of mothers and their age increase, the pre-literacy behaviours of children also increase. •The children of the working mothers show more pre-literacy behaviours. •As mothers’ spending their spare time by reading activities, their habits of expressing themselves by writing, their interest in media literacy, their interaction with books increases, in their children’s pre-literacy behaviours also increase. •A meaningful relationship could not be found between the mothers’ interaction with printed materials and their children’s pre-literacy behaviours. In the light of these results, some suggestions have been made to various institutions and societies about the importance and support to literacy since very early ages. teracy, reading and writing development, reading habits, mother and child interaction.