Demokrat parti ve radyo davası

Abstract

DEMOKRAT PARTİ VE RADYO DAVASI İkinci Dünya Savaşı’na katılmayan Türkiye Cumhuriyeti, 1946 yılında çok partili sisteme, dolayısıyla demokrasiye geçti. Demokrat Parti’nin muhalefet partisi olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yer almasıyla birlikte, kitle iletişim araçlarının önemi daha da arttı. 1950 seçiminde ezici bir çoğunlukla iktidara gelen Demokrat Parti iktidarının ilk yıllarında, özellikle Amerika Birleşik Devleri’nin mali yardımıyla bir kalkınma atılımı başlattı. Bu dönemde Demokrat Parti’nin, radyo yayınları ve basına karşı takındığı özgürlükçü tutum uzun sürmedi ve demokrasi sözüyle iktidara gelen Demokrat Parti, kitle iletişim araçları üzerinde tek parti dönemini aratmayan bir baskıcı tutum izlemeye başladı. Muhalif gazetelere ve çalışanlarına uygulanan baskılar, devlet radyosunundan yapılan tek yanlı ve saldırgan üslupta yayınlarla birlikte, toplumda oluşan huzursuzluk ve izlenen ekonomi politikaların başarısızlığı ile Demokrat Parti, söz verdiği demokrasiden ve kalkınma anlayışından hızla uzaklaştı ve 27 Mayıs 1960’ta askeri bir müdahaleyle iktidardan uzaklaştırıldı. Parti yöneticileri ve bürokratlarından bir grup, askeri yönetim tarafından tutuklanarak Yassıada’da kurulan ve olağanüstü bir mahkeme olan, Yüksek Adalet Divanı’nda yargılandı. Açılan 18 davadan biri de, devlet radyosunu parti yayın organı olarak kullandıkları savıyla açılan Radyo Davası’ydı. Bu dava, demokratik bir toplumda iktidarın, kamuya ait en etkin kitle iletişim aracını, siyasi çıkarları doğrultusunda kullanması bakımından, ayrı bir özellik taşmaktadır.

DEMOCRAT PARTY AND THE RADIO TRIAL Turkish Republic, which did not attend to the Second World War, adopted itself to democratic system in 1946. As an oppositional party, Democrat Party, took place in Turkish Parliament, the importance of mass communication tools increased. After the election in 1950, Democrat Party came to power with a huge majority. Early years, by the help of United States of America’s financial support, Democrat Party gave a start to a development attack. Its attitudes towards radio broadcasting and press publication were also liberalistic. However that period did not take too long and Democrat Party became more domineer than the previous single party system towards the mass communication tools. In 27 May 1960, a military coup d'état was occured as a result of oppressive control on oppositional press, subjective and aggressive broadcast on radio, social disturbance and failure of economy politics. A group of party administrators and bureaucrats were arrested by military administration and judged in an extraordinary court. One of the 18 trials of that court was the Radio Trial. Allegation of the trial was the usage of official radio broadcasting as a party propaganda tool. That trial shows the political benefit based relationship between the government and the public mass communication tool in a democratic state.