Konzept und realitat des controlling von niederlassungen Deutscher unternehmen in der Türkei eine emprische untersuchung

Abstract

olarak oluşturulan bu çalışma, Türkiye'nin Controlling alanındaki gelişmişlik düzeyini araştırmaya yönelik hazırlanmıştır. Ülkemizde konu ile ilgili çok az sayıda yayın bulunması sebebiyle, bu çalışmada yurt dışında Controlling alanında gerçekleştirilen araştırma sonuçlarına da yer verilmiştir. Tezin en önemli kısmını oluşturan ampirik çalışmayı gerçekleştirmek için anket araştırmasına başvurulmuştur. Bu anket çalışması, Türkiye'de faaliyette bulunan Alman sermayeli şirketlerin Controlling uygulama verimliliğini araştırmaya yönelik hazırlanmıştır. Bu çalışmanın gerçekleştirilmesinin genel amacı Türkiye'nin Controlling alanındaki gelişmişlik düzeyini tespit etmektir. Gerçekleştirilen anket çalışması için şirketleri belirlemek amacıyla İstanbul'da bulunan Türk-Alman Sanayi ve Ticaret Odası'na kayıtlı, toplam 470 şirket arasından rasgele seçilen 250 şirkete anketler posta ve e-mail yolu ile 2005'in başında ulaştırılmıştır. Anket dönüşleri Mayıs 2005 tarihine kadar beklenmiştir. Araştırmanın analizi SPSS 11.5 adlı istatistik kullanılarak gerçekleştirilmiştir. olarak hazırlanan bu çalışma, Türkiye'nin Controlling alanındaki araştırma açığını bir nebze de olsa kapatmaya yöneliktir. Araştırma öncesi oluşturulan bir çok varsayım ispatlanmıştır. Diğer ülkelere karşın, Türkiye'de faaliyette bulunan Alman sermayeli şirketlerin uygulama açığına sahip oldukları tespit edilmiştir. Ama buna rağmen araştırılan şirketler, Controlling'i verimli bir şekilde uyguladıklarını belirtmektedirler. Sonuç olarak, Türkiye'de faaliyette bulunan Alman sermayeli şirketlerin, diğer ülkelerde faaliyette bulunan şirketlere oranla, Controlling alanında kapatması gereken büyük bir açığa sahip oldukları söylenebilir. Türkiye'deki Controlling anlayışını daha sağlıklı değerlendirebilmek için, aslında çok daha kapsamlı araştırmaların yapılmasının faydalı olacağı açık olarak bu çalışmadan da görülm Das Controllingkonzept in der Unternehmenspraxis hat sich in den vergangenen zwanzig Jahren stetig weiterentwickelt; Controlling ist längst zu einer Führungsfunktion geworden, die aus keinem modernen Unternehmen mehr wegzudenken ist. In der vorliegenden Arbeit wurde der Stand der Implementierung von Controllingkonzepten in der Türkei (genau gesagt: bei Niederlassungen deutscher Unternehmen in der Türkei) im Vergleich zu vor allem Unternehmen aus dem deutschsprachigen Raum untersucht. Um den Status quo im deutschsprachigen Raum zu bestimmen, wurde auf bereits bestehende empirische Untersuchungen zurückgegriffen. Die Daten aus den Niederlassungen deutscher Unternehmen in der Türkei wurden durch eine eigene empirische Untersuchung erhoben. Dazu wurde auf der Grundlage einer kritischen Sichtung bestehender Controllingkonzepte eine Definition von Controlling vorgelegt, die sich an Horvath (1998) orientiert: Controlling ist - funktional gesehen - dasjenige Subsystem der Führung, das Planung und Kontrolle sowie Informationsversorgung systembildend und systemkoppelnd ergebniszielorientiert koordiniert und so die Adaption und Koordination des Gesamtsystems unterstützt. Diese Arbeit stellte einen ersten Versuch dar, eine Forschungslücke hinsichtlich der Anwendung des Controlling in der Türkei zu schließen. Annahmen zum Entwicklungsstand wurden bestätigt. Gegenüber dem Controllingstand im deutschsprachigen Raum zeigen Niederlassungen deutscher Unternehmen in der Türkei Implementierungsdefizite auf. Trotzdem schätzen die Unternehmen ihre eigene Controlling-Effizienz als hoch ein. Weitere Untersuchungen mit größeren Stichproben und erweiterten Grunddaten sind auf jeden Fall nötig, um die objektive Qualität des Controllingkonzeptes in der Türkei zu bewerten.