Sayısal ve yapısal sperm anomalileri gösteren infertil erkeklerde genetik uygulamaları

Abstract

Erkek üreme problemleri pek çok genetik düzensizlikle ilişkilendirilmektedir. Günümüze kadar bu konuyla ilgili yapılmış çalışmalarda yetersiz semen parametreleri ile, anormal somatik karyotip, Y kromozomu delesyonları ve spermdeki kromozomal düzensizlikler arasında bir ilişki bulunmuştur. Bu çalışmada, 63 infertil erkek (44 non-obstrüktif azoospermik-NOA, 8 ağır oligozoospermik ve 11 oligoastenoteratozoospermik-OAT) somatik kromozom kuruluşları ve Y kromozomu mikrodelesyonları açışından incelenmiştir. Hastaların periferik kan örneklerine uygulanan lenfosit kültürü ile karyotipleri belirlenmiş ve yine periferik kan örneklerinden izole edilen DNA'larında polimeraz zincir reaksiyonu ile Y kromozomlarının AZF bölgesinde 20 ayrı bölge için mikrodelesyon analizi yapılmıştır. Genetik açıdan incelenen 63 infertil bireyden azoospermik olan 2 tanesinde DAZ (Deleted in Azoospermia) genini içeren AZFc bölgesinde delesyon bulunmuştur. Üç azoospermik bireyde de tüm hücrelerde 47,XXY kromozom kuruluşu (Klinefelter sendromu) saptanmıştır. Bu sonuçlara göre delesyon oranı yaklaşık % 3,2; somatik hücrelerdeki cinsiyet kromozomu anöploidi (47,XXY) oranı ise yaklaşık % 4,7 olarak belirlenmiştir. Ayrıca azoospermik bireylerden üçünde 9. kromozomda perisentrik inversiyon, birinde 9. kromozomda polimorfik heterokromatin bölge saptanırken, ağır oligozoospermik bireylerden ikisinde 9. kromozomda, birinde ise 16. kromozomda polimorfik heterokromatin bölge görülmüştür. Spermdeki sayısal ve yapısal (morfolojik) anomalilerle, sperm anöploidi oranları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla semen örneklerine ulaşabildiğimiz 6 OAT'li bireyden alınan örneklerden elde edilen sperm hücrelerinde FISH yöntemiyle anöploidi oranları incelenmiştir. 6 hastanın 3'ünde normal olarak kabul edilen değerlerin oldukça üzerinde (%47, %22, %9) anöploidi oranları saptanmıştır. Diğer üçünde ise normal olarak kabul edilen değerlere yakın değerler belirlenmiştir (%6, %2, %1). Yardımcı üreme tekniklerinin yaygın olarak kullanıldığı günümüzde, NOA'lı ve OAT'li bireylerde yüksek oranda kromozomal düzensizlikler (anormal somatik karyotip, Y mikrodelesyonları ve sperm anöploidileri gibi) saptanması, bu düzensizliklerin bir sonraki kuşağa geçiş riski nedeniyle genetik testlerin ve genetik danışmanın önemini ortaya koymaktadır. Male reproduction problems are related to many genetic disorders. In previous studies, it has been shown that there is a relationship between poor semen parameters and abnormal somatic karyotype, Y chromosome deletions and chromosomal abnormalities in spermatozoa. In this study, 63 infertile male (46 non-obstructive azoospermic-NOA, 8 severe oligozoospermic and 11 oligoasthenoteratozoospermic (OAT) were investigated in terms of somatic chromosomal constitutions and microdeletions of the Y chromosome. Karyotype analysis was carried out by lymphocyte culture of periferic blood samples. Also, microdeletion analysis was performed by polymerase chain reaction (PCR) in isolated DNA from periferic blood samples for 20 different loci in AZF region of the Y chromosome. In 63 infertile patients investigated from genetic point of view, deletion was determined in AZFc region containing DAZ(Deleted in Azoospermia) gene of 2 azoospermic patients. 47 XXY chromosome organisation (Kleinefelter syndrome) was determined in all cells of 3 azospermic patients. According to these results, deletion rate was approximately found as 3,2 % and sex chromosome aneuploidy (47,XXY) rate in somatic cells was found approximately 4,7 %. In addition, chromosome 9 pericentric inversion and 9qh+ were determined in 3 and 1 patients respectively whereas 9qh+ was determined in 2 patients and 16qh+ was determined in 1 patient of severe oligozoospermic group. To investigate the associations between numerical and morphological abnormalities of spermatozoa and sperm aneuploidy rates, aneuploidy levels analysed by FISH metod in sperm cells obtained from semen of 6 OAT patients. 47 %, 22%, 9 % aneuploidy rates were determined in 3 patients out of 6. The aneuploidy rates were very high according to the rates that regarded as normal. Aneuploidy rates determined in other 3 patients were close to normal levels (6 %, 2 %, 1 %). As assisted reproductive techniques are commonly used at present time, determining of high proportion of chromosomal disorders in patients with NOA and OAT (abnormal somatic karyotype, Y microdeletions and sperm aneuploidies) bring up importance of genetic tests and genetic counselling due to transmission of genetic abnormalities to the next generation.