İşletmelerin uluslararası piyasalardan borçlanma olanakları ve bunun finansal yapıları üzerine etkisi

Abstract

Rekabetin ve teknolojinin hızla geliştiği günümüzde ülkeler ve şirketler çeşitli ihtiyaçlarını karşılamak için uluslararası pazarlardan finansman ihtiyaçlarını gidermektedirler. Gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkelere göre yeterli sermaye, teknoloji ve bilgi birikimine sahip olmamaları dış kaynak ihtiyacını daha da artırmaktadır. Ayrıca gelişmekte olan ülkeler özellikle yüksek ülke riski nedeniyle uluslararası kaynakları kullanırken daha yüksek maliyete katlanırlar. 1980'li yılların ortasından başlayarak borçlanma ve finansman yöntemleri farklılaşmıştır. Uluslararası finansal piyasaların görünümü açısından genel profilleri değişmiş, tahvil, finansman bonosu ve diğer sabit getirili menkul kıymetler sınır ötesi kredilerin yerini almış, giderek bunu uluslararası hisse senedi ihraçları izlemiştir. Uluslararası finansman gelişmekte olan ülkelerin hızlı bir ekonomik gelişme gösterebilmeleri ve finansman açıklarını kapatabilmeleri ile finansal kaldıraç etkisiyle özsermaye karlılıklarını yükseltebilmeleri açısından çok önemli bir kaynaktır. Bununla birlikte özel sektörün düşük maliyet nedeniyle daha çok dış borçlanmaya gitmesi, finansal riskin yanısıra kredilerin kur riski ile geri ödenmeme veya kredinin etkin kullanılamama risklerini de ortaya koymaktadır. İşletmelerin uluslararası piyasalardan borçlanma olanakları ve bunun finansal yapıları üzerine etkisi konulu çalışmada kredi veren uluslararası kuruluşlar, uluslararası kredi türleri ile uluslararası finansal piyasalar ve araçlar ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca uluslararası piyasalardan borçlanmış bir Türk şirketine Chow Analizi uygulanarak uluslararası borçlanmanın şirketin finansal yapısı üzerine etkisi gözlemlenmiştir. Türkiye'de işletmeler özellikle 70'li yıllardan itibaren başlayan uluslararası piyasalardan borçlanmaların önemli bir bölümü işletmelerde gerçekleştirilen yatırım projelerinin, diğer bir ifade ile makine ve ekipmanların finansmanına yöneliktir. Gelir tablolarına olumlu yansıyan ve bu yolla kaynak bulan firmaların ortalamanın üzerinde bir büyüme şansı elde ettikleri, böylece varlıklarını sürekli yenileyerek rekabet gücünü de korudukları görülmektedir. In a period where competition and technology accelerates, countries and companies overcome there diverse financial needs from international markets. This is an increasing factor for develloping countries as they do not possess sufficient capital, technology and know-how. Thus they suffer from higher borrowing rates due to their countries' sovereign debt rate. Starting from the middle 1980's the borrowing and financial procedures have acquired a different character. From an international financial market point of view their general profiles changed through shifting from cross border credits to bonds, commercial papers, notes and diverse fix rate securities, followed by international public offerings. İnternational Financing is an important source for develloping countries in order to encourage growth development, decrease indebtedness and increase return on equity with financial leverage effect. On the other hand there remains financial risk, currency risk, default risk or inefficient usage for private sector companies whilst higher international borrowing with lower costs. In subject of the borrowing facilities from international markets and its effects on the companies' financial structure, international credit institutions, credit types and international financial markets and instruments have been closely examined. In order to determine the effect of international borrowing to the financial structure, a Chow analysis was made to a Turkish renowned company. When Turkish companies started to borrow from international markets in the 1970's an important part went to investment projects such as machinery and equipment financing, which reflected an improvement in their income statements. They obtained an above average growth challenge and maintained their competitiveness through renewing their assets.