Sanatsal üretimin toplumsal oluşumu: -nazım hikmet’in “memleketimden insan manzaraları” örneği-

Abstract

Tez Başlığı : Sanatsal Üretimin Toplumsal Oluşumu: Nâzım Hikmet’in “Memleketimden İnsan Manzaraları” Örneği Özet: Bu çalışma, “sanat yapıtı” üretiminin ve “sanat yapıtı üreticisi olarak sanatçı”nın üretiminin toplumsal belirlenimi üzerine bir çalışmadır. Çalışmada, Fransız sosyolog Pierre Bourdieu’nün “alan” sosyolojisinin ve özellikle Gustave Flaubert’in “L’Éducation sentimentale” yapıtına uyguladığı kavramların, nesneleştirme kategorileri olarak, “Memleketimden İnsan Manzaraları”na uyarlanması söz konusudur. Bourdieu’nün sanatsal üretime uyguladığı “alan” sosyolojisi, bu tez çalışmasındaki analizler için yanlıca “kategorik bir çerçeve” sunmuştur. Bu çerçeve içinde, Marksist kültür kuramının Plehanov, Lunaçarski ve Lukacs’tan Adorno, Benjamin ve Eagleton’a kadarki eleştirel birikiminden, tartışmalarından faydalanılmıştır. Üç bölümden oluşan tez çalışmasının “Toplumsal Uzam ve Sanat Yapıtı” adını taşıyan ilk bölümünde, sanat yapıtının toplumsal gerçeklikle ilişkisi sorgulanarak, hem sanat yapıtının üretiminin, hem de o sanat yapıtını üreten sanatçının üretiminin “toplumsal bir üretim” olduğu üzerinde durulmuş ve bunu takiben, “Memleketimden İnsan Manzaraları”nın sosyal bilimler alanında bir araştırmaya konu olarak nesneleştirilebilme potansiyeli gözden geçirilmiştir. “Toplumsal Yörünge” başlıklı ikinci bölüm, “edebi nesneleştirmenin gerekçeleri”nin ve bu nesneleştirmenin çerçevesini çizip eksenini belirleyen kategorilerin, Nâzım Hikmet’e ve yapıtına uygulanışıyla ilgilidir. “Estetik Değerin Etik Değerle Çakışması” başlıklı üçüncü ve son bölümde, “Memleketimden İnsan Manzaraları”nın modernist bir yapıt olduğu tezi, yapıtın içeriğe ilişkin nitelikleriyle örneklendirilmiştir. Title: The Social Formation of Artistic Production: The Example Of Nazim Hikmet’s “Memleketimden İnsan Manzaraları”

Absract : This dissertation deals with the production of “work of art” and the social determinations of the production of “artist as a producer of work of art”. In this dissertation we mainly borrowed the terms which were used by Pierre Bourdieu for analyzing Gustave Flaubert’s “L’Éducation Sentimentale”. The field sociology applied by Bourdieu for analyzing work of art provided us a “categoric frame” for the analysis in this dissertation. Through this study we profited from the critical views of Marxist Culture Theory. Plehanov, Lunaçarski Lukacs, Adorno, Benjamin and Eagleton were the main thinkers who contributed to develop the main ideas of this dissertation. The dissertation consists of three parts. In the first part which was titled “Social Space and Work of Art”, the relation between work of art and social reality is explored. We did not just deal with the production of work of art but also the production of artist who produced it as “a social production”. Moreover the objectification potential of “Memleketimden İnsan Manzaraları” as a research subject in the field of social sciences is examined. The second part called the “social orbit” explores the reasons of literary objectification, and the catagories which determines its orbit. In the third and last part which is titled “Superposition of Aesthetic Value with Ethic Value”, we claim that “Memleketimden İnsan Manzaraları” is a modernist work of art by examining its content.