Publication: Tarihi dokuma kumaşların koruma ve onarım yöntemleri
Abstract
Dünyada ve ülkemizde gündemde olan, yöntemleri tartışılan önemli konulardan biri de tarihi eser korumacılığıdır (konservasyon). Özellikle tekstil ürünlerinin organik yapıda olması, malzemenin çok daha çabuk bozunmasını gündeme getirmektedir. Bu çalışma, dokuma yöntemi ile üretilmiş olan tarihi tekstillerin koruma ve onarımının daha geniş bir anlayış ve daha doğru bir yöntemle yapılmasını amaçlar. Anadolu’nun dokumacılık geçmişi dikkate alınırsa çok sayıda kumaşın korunmayı ve sergilenmeyi beklediği görülmektedir. Korumanın doğru yapılabilmesi için; elyaf çeşitleri, sınıflandırılması, fiziksel ve kimyasal özellikleri ile bu elyafların boyanmasında kullanılan boyarmadde kaynakları üzerinde durulmuştur. İnceleme alanımız olan dokuma kumaşların tanıtımı için, öncelikle dokumacılığın tarihi konusunda bilgi verilmiş, konservasyon çalışmalarına daha doğru yön göstermesi açısından, tarihi kumaşlar yapılarına ve hammaddelerine göre sınıflandırılmıştır. Tarihi kumaşların bozulma sürecinden ve etkilendikleri çevresel faktörlerden söz edilmiştir. Tarihi dokuma kumaşların teknik ve boyarmadde analizlerinin yöntemleri konusuna değinilmiştir. Tarihi tekstil ürünlerinin konservasyon ve restorasyon aşamaları ele alınmış, bu konuda önemli bir yere sahip olan temizlik konusunda bilgi verilmiştir. Ayrıca tekstil ürünlerinin depolama şekilleri, depo koşulları ve sergileme yöntemlerinin nasıl olması gerektiği açıklanmıştır. Farklı kumaş yapılarını örneklendirebilmek amacıyla seçilen kumaşların ürün kimlik kartlarının oluşturulabilmesi için gerekli örnek analizler yapılmış, çizelgeler halinde belirtilmiştir. Toplumsal yapı için önemli bilgi kaynakları olan tarihsel dokuma kumaşlarının yaşatılabilmesi için genel bir değerlendirme yapılmış, gerçek korumanın nasıl olabileceği ile ilgili bir öneri sunulmuştur.
Today, conservation of historical work is one of the important issues whose methods have still been discussed in the world. Especially, being in organic structure accelerates the decay of the textile products. This study concentrates on providing a comprehensive understanding and a much correct method for conservation and restoration of the historical textiles. Looking at the history of textile industry in Anatolia, it is observed that a huge number of fabric has been waiting for to be conserved and exhibited. In order to perform the conservation process in a correct way, the kinds of fibers, their classifications, physical and chemical characteristics and the pigmet sources to be used in coloring have all been taken into consideration. For the introduction of the current investigation, first a brief information about the history of textile industry was covered and the historical fabrics were classified according to their structures and raw materials. Then, the decay process of those historical fabrics as well as the environmental factors affecting them was discussed. The methods of technical and pigment analyses were carrried out as a next step. The conservation and restoration procedures of the textile products and the cleanliness having great importance on this subject were handled. Moreover, kinds of storing, the storage conditions and the exhibition methods of those products were explained. The analyses required to identify the products of textile, chosen especially to exemplify the different structures, were performed. The results were then illustrated in tables. A general evaluation was conducted on in order to keep alive the historical textiles being an essential source of information about communal life. Finally, a proposal was presented about how an efficient conservation could be carried out.
Today, conservation of historical work is one of the important issues whose methods have still been discussed in the world. Especially, being in organic structure accelerates the decay of the textile products. This study concentrates on providing a comprehensive understanding and a much correct method for conservation and restoration of the historical textiles. Looking at the history of textile industry in Anatolia, it is observed that a huge number of fabric has been waiting for to be conserved and exhibited. In order to perform the conservation process in a correct way, the kinds of fibers, their classifications, physical and chemical characteristics and the pigmet sources to be used in coloring have all been taken into consideration. For the introduction of the current investigation, first a brief information about the history of textile industry was covered and the historical fabrics were classified according to their structures and raw materials. Then, the decay process of those historical fabrics as well as the environmental factors affecting them was discussed. The methods of technical and pigment analyses were carrried out as a next step. The conservation and restoration procedures of the textile products and the cleanliness having great importance on this subject were handled. Moreover, kinds of storing, the storage conditions and the exhibition methods of those products were explained. The analyses required to identify the products of textile, chosen especially to exemplify the different structures, were performed. The results were then illustrated in tables. A general evaluation was conducted on in order to keep alive the historical textiles being an essential source of information about communal life. Finally, a proposal was presented about how an efficient conservation could be carried out.