Kira ilişkisinin devri ve hukuki sonuçları

Abstract

Kira İlişkisinin devri ve Hukuki Sonuçları, Türk Borçlar Kanununun 323. maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm sözleşmenin devrine ilişkin özel hükümlerden birisi olup, ilk kez 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununda düzenlenmiştir. Hüküm, bazı açılardan farklılık bulunmasına rağmen kaynak İsviçre Borçlar Kanunu 263. maddesi göz önünde tutularak düzenlenmiştir. TBK m. 323 hükmü üç fıkradan oluşmakta olup ilk fıkrasında kiracının, kiraya verenin yazılı rızasını almadan kira ilişkisini devredemeyeceği düzenlenmiştir. Ancak söz konusu fıkranın ikinci cümlesinde işyeri kiraları bakımından özel bir düzenleme getirilmiş ve kiraya verenin haklı neden olmaksızın rıza vermekten kaçınamayacağı ifade edilerek genel kuralın aksine işyeri kiralarında kural “devredilebilirlik” olmuştur. Hükmün ikinci fıkrasında kira sözleşmelerinin devrine ilişkin olarak devrin genel sonuçlarından bahsedilmiş, buna göre devir sonucunda devralan kişi devreden kiracının yerine geçmekte, devreden kiracı ise kira sözleşmesinden kaynaklanan borçlarından kurtulmaktadır. Ancak işyeri kiralarında devreden kiracının sorumluluğu devir ile birlikte hemen sona ermemekte, bu husus hükmün üçüncü fıkrasında özel olarak düzenlenmiştir. Buna göre işyeri kiralarında devreden kiracının kira sözleşmesi sona erene kadar ve en fazla iki yıllık süre boyunca devralan kiracı ile birlikte müteselsil sorumluluğu bulunmaktadır. Çalışmamızda kira ilişkinin devrinin şartları, hukuki sonuçları, hükmün uygulama alanı, devir durumunda ortaya çıkan borçlardan kimlerin sorumlu olacağı benzer hukuki kurumlarla karşılaştırılarak incelenmiştir.

Alienation of tenancy contract and its legal concequences has been regulated in article 323 of Turkish Code of Obligations. This article is previous article for transfer of conrtract and it is regulated first time in numbered 6098 Turkish Code Of Obligations. The Article 323 of Turkish Code of Obligations is regulated by bearing in mind that The Article of 263 Swiss Code Of Obligations although there are some differences. The article consist of three part. In first part, tenant of alienation can not alienate tenancy contract wihtout the lessor’s consent. But in the second sentence, there is characteristics regulation for the alienation of tenancy contract in business rentals. Accordingly, the lessor can not avoid giving consent without a fair cause and “cessibility” is rule for the alienation of tenancy contract in business rentals in conparision with general rule. In second part, there are general consequences of alienation of tenancy contract. In the event of alienation contract tenancy, tenant of assignee take over tenant of alienator and the tenant of alienator get rid of contracual obligations. In consideration of this, in third part there is regulated that tenant of alienator will be joint and several liability of assignee with tenant for a period of two years. In this study, the conditions and legal consequences alienation of tenancy contract, scope of application of article 323 of Turkish Code Obligations, and the conrtactual obligation of the parties in the event of alienation has been examinated in comparison with similar transactions.