Mısır valisi Mehmed Ali Paşa'nın Babıali'ye karşı tutumu ve 1836'da kendisi için hazırlanan suikast planı

Abstract

Mısır Meselesi, XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nu parçalanmanın eşiğine getiren en önemli sorunlardan biriydi. Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın, yaygın görüşün aksine 1831 öncesinde sergilediği bağımsız bir hükümdarı andıran icraatları merkez-Mısır ilişkilerini kopma noktasına getirdi. 1831 sonrasında ise Anadolu’da kazandıkları zaferlerin ardından İstanbul kapılarının Mısır kuvvetlerine açılması, payitahtın işgali ve II. Mahmud’un hal‘ edilmesi yönünde muazzam bir endişe yarattı. Dış ittifaklar ve yoğun diplomatik temaslarla da engellenemeyen bu tehlike, sıra dışı bir çözüm arayışı olarak Mısır valisine suikast yapılmasını ve böylece devletin bekasına yönelmiş Kavalalı tehdidinin bertaraf edilmesini gündeme getirdi.

The Egyptian question was one of the critical issues getting the Ottoman Empire into trouble in the 19th Century. Mehmed Ali Pasha of Kavala began acting like an independent ruler and his behavior put the relations between the Sublime Porte and Egypt in danger in 1831. Then, he became victorious in his attacks to Anatolia and this caused fear and created a great panic for opening the way of Istanbul to Egyptian forces and the possibility of invasion of the capital and also deposition of Mahmud II. The threat which couldn’t be hindered by intensive diplomatic contacts and exterior alliances, put the elimination of Kavalalı by an assassination on the agenda as an extraordinary solution.