Term yenidoğanlarda ayak refleksolojisi ve batın masajının hiperbilirubinemi ve konfor düzeyine etkisi

Abstract

Term yenidoğanlarda ayak refleksolojisi ve batın masajının hiperbilirubinemi ve konfor düzeyine etkisi Amaç: Araştırmada yenidoğan bebeklerde hiperbilirubinemi tedavisinde tamamlayıcı ve alternatif tıp yöntemlerinden ayak refleksolojisi ve batın masajının etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 15 Kasım 2024-1 Nisan 2025 tarihleri arasında Şanlıurfada’ki bir üçüncü basamak sağlık kuruluşunun yenidoğan servisinde randomize kontrollü deneysel olarak yürütülmüştür. Yenidoğanlar kontrol (n=35), refleksoloji (n=35) ve masaj (n=35) olmak üzere üç gruba ayrılmış; TSB (total serum bilirubin) düzeyi, kan şekeri, defekasyon ve idrar sıklığı, vücut ağırlığı, beslenme miktarı, vücut sıcaklığı, kalp atım hızı, SpO₂ (oksijen satürasyonu) ve konfor düzeyi gibi çok boyutlu fizyolojik ve davranışsal parametreler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Elde edilen bulgular, refleksoloji uygulamasının 2. günden itibaren bilirubin düzeylerinde en belirgin düşüşü sağladığını ve defekasyon ile miksiyon sıklığını artırarak bilirubin atılımını desteklediğini göstermiştir (p<0.001). Refleksoloji grubunda kan şekeri düzeyleri ve beslenme miktarlarında anlamlı artış görünmesi gastrointestinal ve metabolik aktivitenin arttığını düşündürmektedir. Kalp atım hızında anlamlı azalma, SpO₂ düzeylerinde ise artış saptanarak refleksolojinin kardiyorespiratuar sisteme olumlu etkileri ortaya konmuştur (p<0.001). Vücut ısısı açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamakla birlikte, refleksoloji ve masaj uygulamaları ile daha stabil termoregülasyon sağlandığı düşünülmektedir. Konfor düzeyi açısından her iki müdahale grubu da 1. ve 2. günlerde artış göstermiş, masaj uygulamasının 2. günde konfor üzerinde daha belirgin etkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Hem refleksoloji hem de masaj uygulamaları, yenidoğanların fizyolojik parametrelerini olumlu yönde etkilemiş; özellikle refleksoloji uygulamasının dolaşım, sindirim, solunum ve davranışsal regülasyon üzerinde daha güçlü ve bütüncül bir etki sağladığı görülmüştür. Bu bağlamda çalışmanın sonuçları, yenidoğan bakımında tamamlayıcı terapilerin etkinliğini desteklemekte ve klinik uygulamalara katkı sunmaktadır.

The effect of foot reflexology and abdominal massage on hyperbilirubinemia and comfort levels in full-term newborns Objective: The aim of this study was to investigate the effects of foot reflexology and abdominal massage, which are complementary and alternative medicine methods, in the treatment of hyperbilirubinemia in newborn babies. Material and Methods: Materials and Methods: The study was conducted as a randomized controlled experimental study between November 15, 2024 and April 1, 2025 in the neonatal ward of a tertiary health care institution in Sanliurfa. Newborns were divided into three groups as control (n=35), reflexology (n=35) and massage (n=35); multidimensional physiological and behavioral parameters such as TSB (total serum bilirubin) level, blood glucose, defecation and urinary frequency, body weight, feeding amount, body temperature, heart rate, SpO₂ (oxygen saturation) and comfort level were evaluated comparatively. Results: The findings obtained showed that reflexology treatment resulted in the most significant decrease in bilirubin levels from the second day onwards and supported bilirubin excretion by increasing the frequency of defecation and micturition (p<0.001). The significant increase in blood sugar levels and nutritional intake in the reflexology group suggests an increase in gastrointestinal and metabolic activity. A significant decrease in heart rate and an increase in SpO₂ levels were observed, indicating the positive effects of reflexology on the cardiorespiratory system (p<0.001). Although there was no significant difference in body temperature between the groups, it is thought that reflexology and massage treatments provided more stable thermoregulation. In terms of comfort level, both intervention groups showed an increase on days 1 and 2, with massage treatment having a more pronounced effect on comfort on second day. Conclusion: Both reflexology and massage treatments had a positive effect on the physiological parameters of newborns; in particular, reflexology was found to have a stronger and more comprehensive effect on circulation, digestion, respiration and behavioural regulation. In this context, the results of the study support the effectiveness of complementary therapies in newborn care and contribute to clinical practice.