Turizm işletmelerinde konaklama işletmelerinin tekdüzen muhasebe sistemi açısından incelenmesi

Abstract

İşletme çeşitlerinden olan, insan yaşamında hayata bağlı kalmak düşüncesi ile kişilerin maddi imkanlarınca moral motivasyonunu düzenleyen geçici seyahat, tatil, dinlenme ve eğlence gibi eylemler turizmi ve onun dallarından biri olan konaklama işletmeciliğini oluşturmaktadır. Konaklama işletmeciliğinin çeşitlerinden olan otel işletmeleri, asıl amacı müşterilerin geceleme ihtiyaçlarını karşılamak, bunun yanında yeme-içme ve eğlence gibi diğer gereksinimlerini gidermek için yardımcı ve tamamlayıcı birimleri de bünyelerinde bulunduran işletmelerdir. İnsana hizmet etmeyi yine insan faktörü ile amaç edinen otel işletmelerinde, organizasyon yapısı gelir getiren bölümler ve gelir getirmeyen bölümler olarak iki ayrı şekilde incelenebilir. Bu ayırımla gelir ve giderlerin takip, kontrol ve muhasebeleştirilmesi için oluşturulan organizasyon yapısının tekdüzen muhasebe sistemine uyum sağlanması gerekmektedir. Hizmet üretim işletmelerinden olan otel işletmelerinde kullanılan hesaplar gelir tablosu ve maliyet hesaplarında yoğunluk kazanmıştır. Maliyet hesapları otel işletmeleri için 7/ A ve 7/ B olarak öngörülmüştür. 7/ A seçeneğinde eşzamanlı kayıt yöntemine göre defter-i kebir hesapları fonksiyonel olarak 740-760-770 ve 780 olarak izlenirken aynı anda da gider yerleri hesapları 10-99 olarak yardımcı defterlerde, gider çeşitleri olarak da 0-9 olarak tali defterlerde kayıt altına alınırlar. 7/ B olarak da çeşit esasına göre izlenirler. 7/ A seçeneğine göre 150 İLK MADDE ve MALZEME'den çıkarılan ürünler, ilgili maliyet hesaplarında gider yerlerine ve çeşitlerine aynı anda gider olarak yazılır. Yiyecek-içecek maliyetlendirmesinde mamul haline getirilecek malzemelerin ilgili bölümlere yüklenmesi için 800'lü aracı hesapların kullanılmasının daha sağlıklı olacağı değerlendirilmektedir. Otel işletmelerinde fire ve kaçakların engellenmesinde teknolojinin her kademesinden yararlanıldığı taktirde insan faktörüne yapılan ek bir verimin müşterilere hizmet olarak yansıyacağı açıktır.